Γράφει ο Γιάννης Τσακίρης
Δύο μήνες μετά την εμφάνιση της επιδημίας του Αφθώδους Πυρετού στη Λέσβο, εντείνονται οι ανησυχίες για την αποτελεσματικότητα των μέτρων που εφαρμόζονται, αλλά και για τις σοβαρές επιπτώσεις που προκαλούνται στην τοπική κτηνοτροφία και ειδικότερα στη μοναδική φυλή του Λεσβιακού Προβάτου.
Όπως επισημαίνεται, η μέχρι σήμερα τακτική αντιμετώπισης της νόσου, που βασίζεται στην ανίχνευση αντισωμάτων και στη θανάτωση ολόκληρων κοπαδιών, ακόμη και υγιών ζώων, δεν έχει καταφέρει να περιορίσει την εξάπλωση της επιζωοτίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, τα κρούσματα έχουν πλέον ξεφύγει από την αρχική εστία, ενώ οι έλεγχοι έχουν καλύψει περιορισμένο αριθμό εκτροφών, εξαιτίας και της υποστελέχωσης των κτηνιατρικών υπηρεσιών.
Ήδη έχουν θανατωθεί περισσότερα από 15.000 ζώα, ενώ εκφράζονται φόβοι ότι αντίστοιχος αριθμός αναμένεται να οδηγηθεί επίσης σε σφαγή, γεγονός που – όπως τονίζεται – απειλεί άμεσα τη διατήρηση της τοπικής φυλής του Λεσβιακού Προβάτου, ενός σημαντικού γενετικού πόρου για το νησί και την ελληνική κτηνοτροφία συνολικά.
Σύμφωνα με επιστημονικές τοποθετήσεις πανεπιστημιακών και ερευνητών, η θανάτωση κοπαδιών επειδή μικρό ποσοστό ζώων βρέθηκε θετικό σε αντισώματα μέσω της μεθόδου ELISA χαρακτηρίζεται «αντιεπιστημονική και ατελέσφορη». Υποστηρίζεται ότι η παρουσία αντισωμάτων δεν σημαίνει απαραίτητα ενεργή μετάδοση της νόσου, καθώς τα ζώα μπορεί να έχουν έρθει σε επαφή με τον ιό μήνες πριν χωρίς να αποτελούν πλέον πηγή μετάδοσης.
Όπως εξηγούν οι ειδικοί, η δυνατότητα μετάδοσης του ιού από ένα προσβεβλημένο ζώο είναι χρονικά περιορισμένη και αφορά κυρίως το διάστημα πριν και λίγο μετά την εκδήλωση της νόσου, με μέγιστη διάρκεια περίπου 15 έως 21 ημερών. Για τον λόγο αυτό, θεωρούν ότι η διάγνωση θα πρέπει να βασίζεται κυρίως στη μέθοδο PCR, δηλαδή στην ανίχνευση του γενετικού υλικού του ιού, ώστε να εντοπίζονται τα πραγματικά ενεργά και μεταδοτικά περιστατικά.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση του αφθώδους πυρετού δεν προβλέπει αυτομάτως τη μαζική θανάτωση ζώων μόνο λόγω ανίχνευσης αντισωμάτων, αλλά απαιτεί συνδυαστική αξιολόγηση της κλινικής εικόνας, των εργαστηριακών ευρημάτων και της πραγματικής επιδημιολογικής επικινδυνότητας.
Με βάση τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, ζητείται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να επανεξετάσει τη στρατηγική διαχείρισης της επιζωοτίας και να προχωρήσει σε ένα πιο στοχευμένο μοντέλο αντιμετώπισης. Μεταξύ των προτάσεων που κατατίθενται είναι η εφαρμογή εμβολιασμών στις θετικές εκτροφές, η θανάτωση μόνο των ζώων που επιβεβαιώνονται θετικά μέσω PCR, καθώς και η αυστηρή τήρηση μέτρων βιοασφάλειας και περιορισμού μετακινήσεων.
Όπως υπογραμμίζεται, η ανάγκη αλλαγής πολιτικής είναι επιτακτική, προκειμένου να προστατευθεί η τοπική οικονομία, η κτηνοτροφική παραγωγή και η μοναδική γενετική ταυτότητα του Λεσβιακού Προβάτου, με το μικρότερο δυνατό κοινωνικό και οικονομικό κόστος για το νησί.
