Η πρώτη αγιογραφημένη εικόνα του ναού μετά τον ξεριζωμό του 1922, η ιστορία της μετονομασίας του ναού και η παλιά παράδοση που συνδέει μια πληγή στο χέρι του Αγίου με δύσκολες στιγμές του Ελληνισμού.
Μια ξεχωριστή ιστορία πίστης, προσφυγικής μνήμης και τοπικής παράδοσης συνοδεύει τον Άγιο Γεώργιο τον Καβαλάρη στο Μπαλτζίκι, τις σημερινές Νέες Κυδωνίες. Στο επίκεντρο βρίσκεται η παλιά εικόνα του Αγίου, η πρώτη που αγιογραφήθηκε για τον ναό μετά την έλευση των προσφύγων από το Αϊβαλί το 1922, αλλά και μια προφορική παράδοση που πέρασε από γενιά σε γενιά.
Σύμφωνα με την τοπική μνήμη, η εικόνα του Αγίου Γεωργίου είναι η πρώτη αγιογραφημένη εικόνα του ναού από την εποχή που εγκαταστάθηκαν στο χωριό οι πρόσφυγες από το Αϊβαλί, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Μάλιστα, όταν το παλιό τζαμί μετατράπηκε άτυπα σε εκκλησία, αφιερώθηκε στη χάρη του Αγίου Γεωργίου.
Η εικόνα, όπως διασώζεται στη μνήμη των κατοίκων, φιλοτεχνήθηκε το 1927 από τον Νικολά Καραπαναγιώτη, με δαπάνη του Γεωργίου Χατζηνικολάου. Για δεκαετίες, ο ναός έφερε τη σφραγίδα «Άγιος Γεώργιος Τροπαιοφόρος Βαλτζικίου», μέχρι το 1974, όταν στα εγκαίνια μετονομάστηκε σε Άγιο Γεώργιο Χιοπολίτη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια λεπτομέρεια της εικόνας, που έχει χαραχθεί βαθιά στη συλλογική μνήμη των παλαιότερων: στο αριστερό χέρι του Αγίου διακρίνεται ένα σημάδι, μια πληγή. Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα αν πρόκειται για ατέλεια του αγιογράφου, για μεταγενέστερη παρέμβαση ή για κάποιο τυχαίο χτύπημα που άφησε το ίχνος του πάνω στην εικόνα. Όμως γύρω από αυτή την πληγή αναπτύχθηκε μια παλιά παράδοση, που έδωσε στο σημάδι ξεχωριστή σημασία.
Οι πρώτοι πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στο χωριό μετέφεραν την πίστη πως όταν η πληγή στο χέρι του Αγίου κοκκινίζει, κάτι κακό πρόκειται να συμβεί. Όπως έλεγαν οι παλαιότεροι, αυτό είχε συμβεί το 1940, λίγο πριν τον πόλεμο, αλλά και το 1974, την εποχή της κυπριακής τραγωδίας. Για τους γέροντες του χωριού, το σημάδι αυτό δεν ήταν απλώς ένα εικαστικό στοιχείο της εικόνας, αλλά ένα σημείο που παρακολουθούσαν με αγωνία και σεβασμό.
Η μορφή του Αγίου, ωστόσο, δεν συνδέεται μόνο με τη λαϊκή ευσέβεια του χωριού, αλλά και με μνήμες που φτάνουν πίσω στο Αϊβαλί και τα γύρω μέρη. Πριν από το 1922, ανάμεσα στο Αϊβαλί και το Γενιτσαροχώρι υπήρχε, σύμφωνα με τις διηγήσεις, ένας Άγιος Γεώργιος Καβαλάρης, όπου γινόταν μεγάλο πανηγύρι. Εκεί δοκιμάζονταν και “τρέχονταν” τα νέα άλογα που σαμάρωναν για πρώτη φορά, και όποιο ξεχώριζε αποκτούσε μεγαλύτερη αξία. Μετά τη λειτουργία, η γιορτή συνεχιζόταν με μουσικές και πανηγύρια τόσο στο Αϊβαλί όσο και στο Γενιτσαροχώρι.
Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι στο Αϊβαλί μία από τις πιο επιβλητικές εκκλησίες ήταν αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο, με τον εντυπωσιακό τρούλο της να δεσπόζει στην περιοχή. Σήμερα είναι γνωστή ως Τσιναρλί Τζαμί, το τζαμί του πλάτανου. Εκεί, σύμφωνα με την παράδοση, φυλάσσονταν και τα λείψανα του Αγίου Γεωργίου του Χιοπολίτη, πολιούχου του Αϊβαλιού.
