Υλικό από τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης
Ένα σπάνιο αρχειακό τεκμήριο του 1936 φέρνει στο φως η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης, αναδεικνύοντας τη σημασία που είχε η κτηνοτροφία στη Λέσβος ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, σε μια περίοδο όπου το νησί δεν στηριζόταν μόνο στην ελαιοκαλλιέργεια αλλά και σε έναν ιδιαίτερα ανεπτυγμένο ζωικό τομέα.
Το υλικό προέρχεται από έκδοση του Γεωργικού Επιμελητηρίου Λέσβου, που είχε παρουσιαστεί με αφορμή τη συμμετοχή του νομού στην 10η Έκθεση Θεσσαλονίκης, και καταγράφει με λεπτομέρεια την εικόνα της παραγωγής της εποχής.
Εντυπωσιακά μεγέθη παραγωγής
Σύμφωνα με τα στοιχεία της περιόδου:
- 170.000 πρόβατα
- 50.000 αίγες
- 13.000 βοοειδή
- 6.000 άλογα και φοράδες
- 4.000 ημίονοι
- 14.000 όνοι
- 5.000 χοίροι
- 270.000 πουλερικά
Η συνολική αξία του ζωικού κεφαλαίου υπολογιζόταν στα 180 εκατομμύρια δραχμές, ενώ η ετήσια παραγωγή ξεπερνούσε τα 250 εκατομμύρια δραχμές, επιβεβαιώνοντας τον κομβικό ρόλο της κτηνοτροφίας στην οικονομία του νησιού.
Ισχυρή τυροκομική παράδοση
Ξεχωριστή θέση κατείχαν η προβατοτροφία και η αιγοτροφία, από τις οποίες προέρχονταν προϊόντα υψηλής ποιότητας, όπως:
- μυζήθρα
- γραβιέρα
- τουλουμοτύρι και λαδοτύρι
- κεφαλοτύρι
- κασέρι και φέτα
Παράλληλα, καταγράφεται η ύπαρξη οργανωμένων τυροκομείων στη Μυτιλήνη, την Ανεμώτια, την Αγιάσος και τον Μανταμάδος, γεγονός που αποδεικνύει ότι ήδη από τότε υπήρχε οργανωμένη επεξεργασία γάλακτος.
Τοπικές φυλές με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά στις ντόπιες φυλές προβάτων της Λέσβου:
- Στο βόρειο τμήμα (περιοχή Μήθυμνας), τα ζώα χαρακτηρίζονταν ανθεκτικά και ιδιαίτερα αποδοτικά σε γάλα
- Στο νοτιοανατολικό τμήμα, τα πρόβατα έφεραν χαρακτηριστικά της καραμάνικης φυλής της Μικράς Ασίας, με υψηλή παραγωγικότητα
- Καταγράφεται και τρίτη κατηγορία, ως διασταύρωση των δύο
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν ένα πολύτιμο τοπικό ζωικό κεφάλαιο, διαμορφωμένο μέσα από αιώνες προσαρμογής.
Από την ακμή στην κρίση
Η ανάδειξη αυτού του ιστορικού υλικού αποκτά ιδιαίτερη σημασία σήμερα, καθώς η Λέσβος δοκιμάζεται από τις επιπτώσεις του Αφθώδης Πυρετός, με χιλιάδες ζώα να οδηγούνται σε θανάτωση.
Η σύγκριση των στοιχείων αναδεικνύει όχι μόνο τις οικονομικές απώλειες, αλλά και τον κίνδυνο απώλειας μιας μακράς κτηνοτροφικής και τυροκομικής παράδοσης, που αποτελεί βασικό στοιχείο της ταυτότητας του νησιού.
Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης συνεχίζει, μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες, να φέρνει στο φως πολύτιμες αρχειακές πηγές, αναδεικνύοντας τη σύνδεση της τοπικής ιστορίας με τις σύγχρονες προκλήσεις.
