Συνέντευξη στον Σαράντο Σταυρινό
Πριν από μερικές ημέρες, με την ευκαιρία μιας διμερούς ερευνητικής εργασίας, η οποία πραγματοποιήθηκε εδώ στη Μυτιλήνη, ανάμεσα στα Πανεπιστήμια Αιγαίου και Ελ Μανάρ της Τύνιδας, είχα τη χαρά να ξανασυναντήσω τον αγαπημένο μου φίλο και αδελφό Χάφεδ Χάμζα, από τη Μετλίν της Τυνησίας. Η γνωριμία μας ξεκίνησε πριν από 23 χρόνια, όταν με είχε προσκαλέσει στη Μετλίν, έχοντας ήδη ξεκινήσει μια προσπάθεια αναζήτησης κοινών ιστορικών στοιχείων ανάμεσα στη δική του Μετλίν με τη δική μας Μυτιλήνη. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που επισκέφτηκε το νησί μας και σε μια από τις συναντήσεις μας, του ζήτησα να μου μιλήσει για όλη αυτή την όμορφη “περιπέτεια”, που ξεκίνησε πριν από 25 περίπου χρόνια αλλά χάνεται στα βάθη της ιστορίας και των αιώνων, τότε που στη Μεσόγειο άκμαζε η πειρατεία και οι συγκρούσεις μεταξύ χριστιανικών και μουσουλμανικών στόλων, για το έλεγχό της, ήταν μια κανονικότητα.
Ε:Αγαπημένε μου φίλε Χάφεδ, αρχικά χαίρομαι πάρα πολύ που ξαναβρισκόμαστε, ύστερα από 23 ολόκληρα χρόνια, αυτή τη φορά εδώ στη Μυτιλήνη. Χάρις σε σένα, εκείνο το ταξίδι μου στην Τυνησία παραμένει έως και σήμερα μια αξέχαστη εμπειρία διότι ως μεταπτυχιακός φοιτητής τότε στο τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας & Ιστορίας, εδώ στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, είχα την ευκαιρία, αρχικά, να γνωρίσω από κοντά ένα νέο άνθρωπο κι επιστήμονα, ο οποίος προσπαθούσε να φέρει κοντά τις δύο πόλεις μας και παράλληλα να εξερευνήσω ένα “νέο” κόσμο που μπορεί να είχε κάποιους μακρινούς δεσμούς με το νησί μας! Κοντά σε σένα, γνώρισα επίσης την οικογένειά σου, τους συγγενείς σου αλλά και μια σειρά από πολύ φιλικούς και καλόκαρδους ανθρώπους, οι οποίοι με είχατε κάνει να νιώσω, από την πρώτη στιγμή που έφτασα στη φιλόξενη Μετλίν, σαν να ήμουν ένας από σας!
A: Σ’ ευχαριστώ για το θερμό καλωσόρισμα και για τα καλά σου λόγια αγαπημένε μου φίλε και αδελφέ μου Σαράντο. Ήταν πράγματι ένα ξεχωριστό συναίσθημα για όλους εμάς τότε, τόσο μέσα όσο και έξω από την οικογένειά μου, ότι κάποιος είχε έρθει πάλι από την “μητέρα – πατρίδα”, όπως μου αρέσει να αποκαλώ τη Μυτιλήνη, και να μας θυμίσει την καταγωγή, την ιστορία αλλά και τους πιθανούς δεσμούς ανάμεσα σε ανθρώπους και οικογένειες που είχαν εγκατασταθεί μακριά από τις πατρογονικές τους εστίες για περισσότερους από τέσσερις αιώνες.
Ε:Με αφορμή αυτή την πρώτη σου επίσκεψη στη Μυτιλήνη, θα ήθελα να σε ρωτήσω πώς αποφάσισες να κάνεις αυτό το ταξίδι και πώς νιώθεις σήμερα που βρίσκεσαι επιτέλους στο νησί μας;
Α: Νιώθω πραγματικά υπέροχα που βρίσκομαι στη Μυτιλήνη. Ήταν ένα όνειρο ζωής για μένα να επισκεφτώ τη Μυτιλήνη καθώς είχα διαβάσει και κυρίως είχα ακούσει πολλά από την παιδική μου ηλικία σχετικά με την πολύ πιθανή σχέση ανάμεσα στη γενέτειρά μου τη Μετλίν και τη Μυτιλήνη. Σχεδίαζα αρκετά χρόνια αυτό το ταξίδι, ειδικότερα μετά και την επιστροφή μου από τη Σαουδική Αραβία το 2023, όπου είχα πάει ως ερευνητής καθηγητής Γεωματικής, στο Πανεπιστήμιο King Abdulaziz, πριν επιστρέψω και πάλι στο Πανεπιστήμιο μου, στην Τύνιδα, όπου διδάσκω στο τμήμα Γεωεπιστημών της Σχολή Θετικών Επιστημών. Για καλή μου τύχη, την Άνοιξη του 2025, γνωρίστηκα στο Πανεπιστήμιο με δύο Έλληνες πανεπιστημιακούς ερευνητές από το τμήμα Ωκεανογραφικών και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, τον Δρ Γιάννη Μπατζάκα και την Δρ Ουρανία Τζωράκη, οι οποίοι έψαχναν να βρουν το γραφείο των διοικητικών υπηρεσιών της Σχολής μου. Με μεγάλη χαρά, προσφέρθηκα να τους βοηθήσω και καθώς περπατούσαμε τους μίλησα για τη Μετλίν και για την πιθανή ιστορική της σχέση με τη Μυτιλήνη. Προς έκπληξή μου, ο Δρ Μπατζάκας καταγόταν από τη Μυτιλήνη κι είχε μάλιστα διαβάσει τα άρθρα που είχαν δημοσιευθεί σχετικά με αυτό το θέμα, το 2001, 2003 και 2005. Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να τους ευχαριστήσω ξανά διότι έκαναν το καλύτερο που μπορούσαν για να με προσκαλέσουν στη Μυτιλήνη, στα πλαίσια μιας διμερούς ερευνητικής συνεργασίας μεταξύ Τυνησίας κι Ελλάδας και να ‘μαι εδώ σήμερα μαζί σας!
Ε: Ας περάσουμε όμως τώρα σε κάτι λίγο πιο ιστορικό. Προσωπικά, τι γνωρίζεις σχετικά με την ιστορία της Μετλίν; Είχες ακούσει κάτι από τους δικούς σου όταν ήσουν μικρός ή είχες μάθει μήπως κάτι στο σχολικά σου χρόνια;
Α: Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι γεννήθηκα στην Τύνιδα, από πατέρα διευθυντή σε δημοτικό σχολείο κι από μητέρα διοικητικό υπάλληλο στο Υπουργείο Παιδείας, με καταγωγή κι οι δύο από τη Μετλίν, είχα συχνά αναρωτηθεί, όταν ήμουν μικρός, γιατί οι γονείς μου, όπως και πολλοί από τους θείους μου, είχαν ευρωπαϊκά χαρακτηριστικά, καθώς κι ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Μετλίν, γιατί επίσης αρκετοί κάτοικοι της Μετλίν είχαν πιο ανοιχτόχρωμο δέρμα και γαλάζια μάτια σε σχέση με τους άλλους Τυνήσιους στην ευρύτερη περιοχή. Ο πατέρας μου, όπως κι ο παππούς μου, μού είχαν πει ότι εμείς οι “Μυτιληνιοί” έχουμε οθωμανική καταγωγή και ότι κάποια στιγμή είχαμε ανακατευτεί με τους Μορίσκος. Το 1983, είχα την ευκαιρία να διαβάσω το μυθιστόρημα της μεγάλης “Μυτιληνιάς” συγγραφέως, Souad Guellouz, με τίτλο “Οι κήποι του Βορρά”.
Πρόκειται για μια μυθιστορηματική αυτοβιογραφία της συγγραφέως για τα παιδικά της χρόνια στη βόρεια Τυνησία, τη δεκαετία του 1940, και την ιστορία της οικογένειάς της, όπου η κεντρική ηρωίδα, η νεαρή Σοφία, αφηγείται την ιστορία, τα έθιμα και τις παραδόσεις της Μετλίν, ενώ σε κάποιο σημείο αναφέρει ότι η ονομασία “Μετλίν” είναι πολύ πιθανό να προέρχεται από το νησί της Λέσβου, που στα χρόνια της Οθωμανών ονομαζόταν Μιντιλί (Μέτελιν στα γαλλικά), κι ήταν ο τόπος καταγωγής των αδελφών Μπαρμπαρόσα!
Επίσης, θυμάμαι την πρώτη φορά που, ως μαθητής του δημοτικού, είχα ακούσει το γαλλικό όρο “Beaute Hellenique” (ελληνική ομορφιά), τον οποίο η συγγραφέας είχε χρησιμοποιήσει στο μυθιστόρημά της για να περιγράψει τα κορίτσια της Μετλίν! Θυμάμαι επίσης να ρωτάω τον πατέρα μου σχετικά με αυτό και εκείνος να μου απαντάει: “Hellenique = Greek”! Η Souad Guellouz είχε γράψει στο βιβλίο της και για τους Μορίσκος, ή να εκχριστιανιστούν οι οποίοι εκδιώχθηκαν από την Ισπανία μεταξύ του 1609 και του 1614 και κατέφυγαν στις χώρες του Μαχρέμπ, αρκετοί δε από αυτούς ήρθαν στην Τυνησία κι εγκαταστάθηκαν στη Μετλίν.
Ε: Πότε λοιπόν ήταν η πρώτη φορά που άρχισες να ασχολείσαι με το παρελθόν της Μετλίν και ειδικότερα με την πιθανότητα να υπάρχει κάποια σχέση με τη Μυτιλήνη λόγω ονομασίας;
Α: Όπως σου είπα και προηγουμένως, ήμουν περίπου 10 χρονών όταν διάβασα για πρώτη φορά τους “Κήπους του Βορρά” και την αναφορά που γινόταν μέσα στο μυθιστόρημα για την ύπαρξη μιας άλλης….Μετλίν. Ρωτώντας τον πατέρα μου αν γνώριζε κάτι, μου είχε πει ότι η ονομασία “Μετλίν” οφειλόταν περισσότερο στη Μυτιλήνη, ένα ελληνικό νησί στο Αιγαίο Πέλαγος και λιγότερο σ’ ένα οχυρό κοντά στη Γρανάδα της Ισπανίας που λεγόταν Ματλίν ή Μακλίν. Αυτή η δεύτερη εκδοχή, σχετικά με την προέλευση του ονόματος, δεν ακουγόταν και πολύ λογική αν λάβουμε υπόψη ότι η εγκατάσταση των Μορίσκος στη Μετλίν ξεκίνησε γύρω στο 1610, όταν οι πρώτοι Οθωμανοί είχαν ήδη εγκατασταθεί εκεί λίγο μετά το 1574. Άλλωστε, πριν από αυτές τις ημερομηνίες δεν υπάρχει καμία γραπτή αναφορά για την ύπαρξη οικισμού με αυτό το όνομα!
Έχοντας ακούσει όλες αυτές τις αφηγήσεις, δέθηκα από πολύ νωρίς με την ιστορία της μικρής μου πόλης, την οποία επισκέπτομαι κυρίως κατά την διάρκεια των διακοπών μου κι αποτελεί για μένα ένα κρυμμένο παράδεισο, πολύ διαφορετικό και πολύ πιο ιδιαίτερο από την υπόλοιπη Τυνησία! Τη δεκαετία του ‘90, είχα την πρώτη μου επαφή με τον καθηγητή Azzedine Guellouz, αδελφό της Souad Guellouz και μακρινό συγγενή της οικογένειάς μου. Ο άνθρωπος αυτός, αποτελεί ένα είδος περηφάνειας για τη Μετλίν, καθώς υπήρξε ένας σπουδαίος ακαδημαϊκός στο πανεπιστήμιο της Σορβόννης, στη Γαλλία, όπου δίδασκε σύγχρονη ιστορία. Ο ίδιος μου είχε επιβεβαιώσει τις αναφορές που είχε κάνει η αδελφή του στο μυθιστόρημά της σχετικά με την πιθανή προέλευση του ονόματος “Μετλίν”, από το Μιντιλί και το Mέτελιν, όπως ονομαζόταν το νησί μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα, βασιζόμενη κυρίως σε αφηγήσεις ηλικιωμένων κατοίκων της Μετλίν καθώς και σε μαρτυρίες του πατέρα τους, Abdelaziz Guellouz, ο οποίος είχε διατελέσει έπαρχος της Μπιζέρτας, τη δεκαετία του ’40 και του ’50. Κάποια στιγμή μάλιστα, μου είχε εκφράσει την επιθυμία του να επισκεφτεί τη Μυτιλήνη αλλά δυστυχώς δεν πρόλαβε. Η γνωριμία μου με τη αδελφή του, ήρθε λιγάκι αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του 2000, καθώς επισκεπτόταν τη Μετλίν μόνο για σύντομα χρονικά διαστήματα.
Σε μια από τις συναντήσεις μας, μου είχε επιβεβαιώσει τα γραφόμενά της στο μυθιστόρημά της. Έτσι αποφάσισα να ψάξω το θέμα λίγο περισσότερο στέλνοντας αρχικά ένα e-mail στο Δήμο Μυτιλήνης, στο οποίο αναφερόμουν στην πιθανή ιστορική σχέση ανάμεσα στις δύο πόλεις μας. Στη συνέχεια, έλαβα ένα e-mail από τον Στρατή Μπαλάσκα, ο οποίος μάλλον είχε ενημερωθεί από το Δήμο κι ένα χρόνο αργότερα, το καλοκαίρι του 2001, ήρθε στη Μετλίν δημοσιεύοντας στη συνέχεια τις εντυπώσεις του στο περιοδικό ΓΕΩ της Ελευθεροτυπίας. Το 2002, αποφάσισα να ασχοληθώ πιο ενεργά με το συγκεκριμένο θέμα φτιάχνοντας την ιστοσελίδα http://groups.msn.com/metline/histoiredemetline.msnw, όπου περιέγραφα τις ιδιαιτερότητες της Μετλίν, την ιστορία και τα έθιμά της.
Η ιστοσελίδα από το 2002 έως το 2013 που λειτούργησε, είχε λάβει περισσότερο από 600,000 επισκέψεις και κατάφερε να συγκεντρώσει χιλιάδες υπογραφές στο βιβλίο επισκεπτών της, από την Ισπανία, την Πορτογαλία και από την Ελλάδα. Το καλοκαίρι του 2003, είχαμε τη δική σου επίσκεψη και στη συνέχεια τις εντυπώσεις σου στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης. Το 2004, ο δήμος της Μετλίν είχε προσκαλέσει τον καθηγητή Azzedine Guellouz κι εμένα για να εκπροσωπήσουμε τη Μετλίν σ’ ένα πολύ δημοφιλές εκείνη την εποχή τηλεοπτικό πρόγραμμα της κρατικής τηλεόρασης, με τίτλο “Γειτονιές και Ιστορία”, η οποία “εξερευνούσε” κυρίως τα πολιτισμικά κι ιστορικά χαρακτηριστικά διαφορετικών περιοχών της Τυνησίας. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής συζητήθηκε, μεταξύ άλλων, και το θέμα της ονομασίας της Μετλίν κι ο Δρ Guellouz είχε την ευκαιρία να μιλήσει και να εξηγήσει την πολύ πιθανή προέλευση του ονόματος της Μετλίν από τη Μυτιλήνη.
Λυπήθηκα πολύ όταν με ενημέρωσες για τον θάνατό του Azzedine Guellouz, πριν από 3 χρόνια περίπου. Όταν είχα έρθει στην Τυνησία, είχα βρεθεί στη Χαμμαμέτ με τον τότε επίκουρο καθηγητή σύγχρονης ιστορίας στο πανεπιστήμιο Mανούμπα της Τύνιδας, κι αργότερα Πρύτανη, Habib Kazdaghli, για να συζητήσουμε για τη Μετλίν αλλά και την δυνατότητα κάποιας συνεργασίας με το εδώ Τμήμα της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Εξετάσαμε και την πιθανότητα επίσκεψης τόσο του καθηγητή Kazdaghli όσο και του καθηγητή Guellouz στη Μυτιλήνη για μια σειρά διαλέξεων σχετικά με το θέμα αυτό! Δυστυχώς, επιστρέφοντας στο νησί και στη Σχολή, δεν βρήκα τη δέουσα ανταπόκριση, τα χρόνια πέρασαν κι ο Δρ. Guellouz “έφυγε”.
Ναι, δυστυχώς! Κρίμα….
Μέσα πάντως από τα έως τώρα λεγόμενά σου, διακρίνω ένα ιδιαίτερο πάθος για την ιστορία του τόπου σου!
Είναι αλήθεια ότι είχα πάντοτε ένα πάθος για την ιστορία και ειδικότερα για την ιστορία της Μετλίν αν κι αργότερα με τράβηξαν περισσότερο οι θετικές επιστήμες! Ωστόσο, δεν έχω χάσει το ενδιαφέρον μου για τον τόπο καταγωγής μου κι αυτές τις λίγες μέρες που βρίσκομαι στο νησί σου ή μήπως καλύτερα να πω στο νησί μας(;), μυρίζω τα ίδια αρώματα κι αισθάνομαι να φυσάει ο ίδιος άνεμος που φυσάει κάθε φορά που επισκέπτομαι τη δική μου Μετλίν!
Ε: Αλήθεια, τις λίγες μέρες που βρίσκεσαι εδώ έχεις προσέξει κάτι που να σου θυμίζει τον τόπο καταγωγής σου;
Α: Αν και δεν έχω προλάβει να δω μέχρι στιγμής πολλά πράγματα, θα έλεγα πως το χρώμα της θάλασσας είναι ίδιο με της δικής μας καθώς και με τα μάτια πολλών δικών μας “Μυτιληνιών”! Επίσης αρκετά πρόσωπα, ειδικότερα κάποιων ηλικιωμένων που είδα αλλά και το τοπίο, γύρω από τον κόλπο Γέρας, παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες με τη δική μου Μετλίν!
Ε: Ποιος ήταν ουσιαστικά ο πρώτος άνθρωπος που ασχολήθηκε με το θέμα της πιθανής σχέσης ανάμεσα στη Μετλίν και τη Μυτιλήνη;
Α: Ο πρώτος άνθρωπος που ασχολήθηκε με το θέμα αυτό ήταν ο Abdelaziz Guellouz, στις αρχές της δεκαετίας του ‘50, όταν η Τυνησία ήταν ακόμη γαλλικό προτεκτοράτο. Ο γιος του, Δρ Azzedine Guellouz, μου επιβεβαίωσε ότι τα στοιχεία αυτά βασιζόταν σε έρευνες του πατέρα του σχετικά με τις οικογένειες της Μετλίν που είχαν Οθωμανική καταγωγή, μεταξύ των οποίων, και η δική μου οικογένεια. Μερικοί από αυτούς που ρωτήθηκαν είπαν ότι οι πρόγονοί τους βρέθηκαν στη Μετλίν από τη Μπιζέρτα, ύστερα από την επανάσταση των Ντέηδων to 1591, ενάντια στον διορισμένο Οθωμανό Πασά κι άλλους ανώτερους στρατιωτικούς. Η αναγκαστική τους αποστράτευση από το Οθωμανικό στράτευμα τους οδήγησε να εγκατασταθούν στην περιοχή της Μετλίν. Επειδή, αρκετοί από αυτούς είχαν καταγωγή από τη Μυτιλήνη, έδωσαν στο μέρος που εγκαταστάθηκαν, το όνομα της γενέτειρά τους. Κάποιοι άλλοι, είχαν υποστηρίξει ότι οι πρόγονοί τους βρέθηκαν να υπηρετούν στα πληρώματα των αδελφών Μπαρμπαρόσα, οι οποίοι κατάγονταν από το νησί της Λέσβου κι είχαν αφήσει το στίγμα τους τόσο στην Αλγερία όσο και στην Τυνησία, ως πειρατές αρχικά αλλά και κατά τη διάρκεια των πολεμικών συγκρούσεων των Οθωμανών με τους Ισπανούς στην Τυνησία (1534-1574). Όταν τελείωσαν οι πολεμικές συγκρούσεις και “βγήκαν στη σύνταξη”, πήραν κάποια κομμάτια γης στη Μετλίν, ως αποζημίωση για την προσφορά τους, κι επειδή τους θύμιζε τον τόπο της καταγωγής τους, έδωσαν στη νέα τους πατρίδα το όνομα της παλιάς τους πατρίδας.
Ε: Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σε ρωτήσω αν γνωρίζεις ότι ο Οθωμανός αρχιναύαρχος Ουλούτζ Αλή, που μαζί με τον Σινάν Πασά είχε καταλάβει οριστικά την Τυνησία από τους Ισπανούς, το 1574, είχε παίξει, μερικά χρόνια νωρίτερα, πρωτεύοντα ρόλο στον επανεποικισμό της Σάμου, ενός ελληνικού νησιού που είχε σχεδόν ερημώσει, από τον 15ο αιώνα, εξαιτίας των πειρατικών επιδρομών, κι ότι ένα από τα πρώτα χωριά που ιδρύθηκαν μετά την εποικιστική πολιτική της Υψηλής Πύλης (1572-1574), “ονομάστηκε Μυτιληνιοί”, επειδή οι κάτοικοί του είχαν έρθει από το νησί της Μυτιλήνης!
Α: Μένω έκπληκτος από αυτό το πολύ ενδιαφέρον στοιχείο που μόλις μου ανέφερες, καθώς είναι η πρώτη φορά που το ακούω! Σύμφωνα πάντα με τις ιστορίες που έχω ακούσει από μικρός, οι πρόγονοί μου, όπως και πολλών άλλων κατοίκων της Μετλίν, είτε βρίσκονταν στα στρατεύματα των αδελφών Μπαρμπαρόσα (1534) είτε σ’ εκείνα του Σινάν Πασά και του Ουλούτζ Αλή, οι οποίοι ήρθαν στην Τυνησία το 1574. Χάρης σ’ αυτή την εξαιρετική πληροφορία ίσως να έχει βρεθεί ένα ακόμη χαμένο κομμάτι του παζλ γύρω από το όνομα αλλά και την καταγωγή των κατοίκων της Μετλίν!
Ε: Υπάρχουν κάποια στοιχεία τα οποία θα μπορούσες να πεις ότι κάνουν τους κατοίκους της Μετλίν να ξεχωρίζουν από την υπόλοιπη Τυνήσιους καθώς και τα γύρω χωριά ή κωμοπόλεις που την περιβάλλουν όπως για πχ λέξεις, παραδόσεις, έθιμα, φαγητά κτλ.
Α: Είναι ξεκάθαρο ότι o πληθυσμός της νομαρχίας της Aνατολικής Μπιζέρτας, συμπεριλαμβανομένου και της πόλης της Μπιζέρτας είναι αρκετά διαφορετικός από τον πληθυσμό της υπόλοιπης Τυνησίας. Τόσο οι γυναίκες όσο και οι άνδρες είναι από τους πιο όμορφους στην Τυνησία, με περισσότερο ευρωπαϊκά και λιγότερο αραβικά χαρακτηριστικά. Επιπλέον, οι κάτοικοι της Μετλίν διαπρέπουν στην εκπαίδευση και βρίσκονται ανάμεσα στις πόλεις της χώρας με τα υψηλότερα ποσοστά ατόμων με ιδιαίτερη υψηλή εξειδίκευση! Για παράδειγμα, υπάρχουν περισσότερο από 120 γιατροί από τη Μετλίν, μερικοί εκ των οποίων είναι ανάμεσα στους πιο διαπρεπείς γιατρούς της Τυνησίας, στην Καρδιολογία και στην Ιατροδικαστική επιστήμη. Όσον αφορά τις παραδόσεις, υπήρξαν τα σουφικά τάγματα που κληρονομήθηκαν από τους Οθωμανούς, κυρίως το τάγμα των Καντιρί(Quadiri) μοναχών, υπάρχει το οθωμανικό κέντημα, έχω δει παρόμοια με τα δικά μας μοτίβα και σε δικά σας κεντήματα, τα χειροποίητα παραδοσιακά μακαρόνια, τη θυσία του ταύρου πριν από κάποιο γάμο και αρκετές τουρκικές λέξεις που ακόμη τις χρησιμοποιούμε! Όλα αυτά τα βρίσκεις, σχεδόν αποκλειστικά, μόνο στη Μετλίν κι αποτελούν συστατικά στοιχεία της οθωμανικής μας καταγωγής.
Ε: Θα ήθελα να σε ρωτήσω εάν πιστεύεις ότι οι 2 πόλεις μας θα μπορούσαν ή θα έπρεπε να αδελφοποιηθούν στο κοντινό μέλλον;
Α: Προσωπικά από τότε που είχες έρθει στη Μετλίν έως και σήμερα, εξακολουθώ να είμαι το ίδιο ενθουσιασμένος με την ιδέα της αδελφοποίησης! Άλλωστε, είχα πάντα την επιθυμία μέσα μου να συναντήσω πιθανούς μακρινούς συγγενείς στην απέναντι πλευρά της Μεσογείου και ειδικότερα στη θάλασσα του Αιγαίου. Αυτό, δηλαδή η αδελφοποίηση, ίσως θα μπορούσε να συμβεί μετά τις επερχόμενες δημοτικές εκλογές, καθώς τα τρέχοντα δημοτικά συμβούλια στην Τυνησία έχουν διαλυθεί, εν αναμονή των επόμενων εκλογών.
Ε: Κλείνοντας αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση μαζί σου θα ήθελα να σε ενημερώσω ότι μία μέρα πριν από την άφιξή σου στη Μυτιλήνη, o πολιτιστικός σύλλογος Culture4all, διοργάνωσε ένα συνέδριο με θέμα την πειρατεία στο Αιγαίο, την ιστορία, τη λαϊκή παράδοση και την αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Σύμφωνα με τους διοργανωτές του συνεδρίου, στόχος τους ήταν η ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής της Γέρας και πιο συγκεκριμένα του χωριού Παλαιόκηπος, ως φερόμενο τόπος καταγωγής του Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, ώστε να αξιοποιηθεί πιο αποτελεσματικά η τουριστική του ανάπτυξη. Ωστόσο, η αναφορά στο Μπαρμπαρόσα ως μέρος της ιστορικής ταυτότητας της περιοχής αλλά και του νησιού προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις. Θα ήθελες να κάνεις κάποιο σχετικό σχόλιο;
Α: Σύμφωνα με όλες σχεδόν τις γραπτές μαρτυρίες που εγώ τουλάχιστον γνωρίζω, οι αδελφοί Μπαρμπαρόσα κατάγονταν από το νησί της Λέσβου, το οποίο, από το 1462, ήταν ήδη τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Για μένα, προσωπικά, αποτελεί μέρος της ιστορικής κληρονομιάς του νησιού. Τέτοια θέματα καλό είναι να εξετάζονται από καθαρά ιστορική κι όχι από πολιτική σκοπιά.
Σ’ ευχαριστώ πάρα πολύ γι΄αυτή την πολύ όμορφη συζήτηση που είχαμε εδώ στους γραφικούς Ταξιάρχες αγαπημένε μου φίλε! Εύχομαι, φεύγοντας, να πάρεις μαζί σου μόνο θετικές εντυπώσεις από το αγαπημένο σου νησί! Να σου ευχηθώ καλή επάνοδο στην Τυνησία και μακάρι (inshallah) να ανταμώσουμε και πάλι κάποια στιγμή είτε εδώ στη Μυτιλήνη είτε στη Μετλίν!
Σ’ ευχαριστώ κι εγώ με τη σειρά μου αδελφέ μου Σαράντο για όλα όσα έχεις κάνει μέχρι σήμερα, για όσα έμαθα αυτές τις λίγες ημέρες που βρέθηκα εδώ αλλά και για όσα κατάφερα να δω και να απολαύσω! Φεύγω, εντυπωσιασμένος από την ομορφιά της πόλης και ολόκληρου του νησιού (masallah!), την καθαριότητα και την ευγένεια των ανθρώπων που συνάντησα. Στο δε πανεπιστήμιο, βρήκα μια εξαιρετική ομάδα, τόσο σε επιστημονικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο, και η συνεργασία αυτή σίγουρα θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια.
Όσον αφορά τη σχέση, η οποία ξεκίνησε σε προσωπικό επίπεδο μεταξύ μας, πριν από περίπου 20 χρόνια, πρέπει επιτέλους να μετουσιωθεί στη δημιουργία ενός πολιτιστικού δεσμού ανάμεσα στις δύο πόλεις μας! Άλλωστε μας ενώνει εδώ και αιώνες η ίδια θάλασσα, η Μεσόγειος, η οποία, σύμφωνα και με τον Braudel, αποτέλεσε διαχρονικά ένα σταυροδρόμι πολιτισμών και τοπίων. Ίσως, περισσότερο από ποτέ, τόσο η ανθρωπότητα όσο κι η παγκόσμια ειρήνη, χρειάζονται σήμερα τέτοιου είδους διαπολιτισμικές σχέσεις! Να σ’ έχει πάντα ο Θεός καλά!
- O Δρ. Hafedh Hamza, διδάσκει Γεωματική στη Σχολή Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Ελ Μανάρ της Τύνιδας.
ΦΩΤΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Ο Σαράντος Σταυρινός με τον Δρ Χάφεδ Χάμζα.
