Ξεκινά τη λειτουργία του το Παρατηρητήριο BLUEQ, ένα δίκτυο συνεργασίας
για την προστασία της Ποσειδωνίας και των οικοσυστημάτων «μπλε άνθρακα»
στην Αδριατική και το Ιόνιο.
Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ως επικεφαλής εταίρος του ευρωπαϊκού έργου BLUEQ,
συμβάλλει στη δημιουργία και λειτουργία ενός νέου διακρατικού Παρατηρητηρίου για τη
μακροπρόθεσμη προστασία και βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων της
Αδριατικής και του Ιονίου.
Το Παρατηρητήριο BLUEQ (BLUEQ Observatory) αποτελεί μια πρωτοβουλία
συνεργασίας μεταξύ ερευνητικών ιδρυμάτων, δημόσιων αρχών, φορέων διαχείρισης
προστατευόμενων περιοχών και περιβαλλοντικών οργανώσεων. Στόχος του είναι η
αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης και των δεδομένων που παράγονται στο πλαίσιο του
έργου, ώστε να υποστηρίζονται αποτελεσματικότερες αποφάσεις για την προστασία του
θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Στο επίκεντρο η προστασία της Ποσειδωνίας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των λιβαδιών Posidonia oceanica, ενός από τα
σημαντικότερα θαλάσσια οικοσυστήματα της Μεσογείου. Η Ποσειδωνία είναι ένα θαλάσσιο
φυτό που σχηματίζει εκτεταμένα υποθαλάσσια λιβάδια, προσφέροντας καταφύγιο και τροφή
σε πλήθος θαλάσσιων οργανισμών, συμβάλλοντας στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και
στην προστασία των παράκτιων περιοχών.
Παράλληλα, τα λιβάδια Ποσειδωνίας έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αντιμετώπιση της
κλιματικής αλλαγής, καθώς δεσμεύουν και αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες άνθρακα για
μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η λειτουργία αυτή συνδέεται με την έννοια του «μπλε
άνθρακα», δηλαδή του άνθρακα που δεσμεύεται και αποθηκεύεται από παράκτια και
θαλάσσια οικοσυστήματα.
Στο πλαίσιο του BLUEQ, από τον Οκτώβριο του 2025 έως τον Ιούλιο του 2026
πραγματοποιήθηκαν επιστημονικές αποστολές σε τέσσερις περιοχές μελέτης στην Ελλάδα,
την Ιταλία, την Αλβανία και την Κροατία. Οι ερευνητικές ομάδες αξιοποίησαν δορυφορικές
εικόνες, drones, υποβρύχιες έρευνες και δειγματοληψίες για τη χαρτογράφηση και
αξιολόγηση των λιβαδιών Ποσειδωνίας.
Τα πρώτα αποτελέσματα ανέδειξαν τη σημαντική συμβολή των λιβαδιών στη θαλάσσια
βιοποικιλότητα, ενώ οι εργαστηριακές αναλύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη αναμένεται να
προσφέρουν πρόσθετα δεδομένα για την ικανότητά τους να αποθηκεύουν άνθρακα.
Ένα δίκτυο συνεργασίας με μακροπρόθεσμη προοπτική
Η δημιουργία του Παρατηρητηρίου BLUEQ αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τη συνέχιση
και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του έργου και μετά την ολοκλήρωσή του.
Μέσα από τη συνεργασία επιστημόνων, αρμόδιων αρχών και φορέων διαχείρισης, το
Παρατηρητήριο επιδιώκει να διευκολύνει την ανταλλαγή δεδομένων, την εφαρμογή κοινών
μεθόδων παρακολούθησης και τον συντονισμό δράσεων για τη διατήρηση των θαλάσσιων
οικοσυστημάτων.
Βασικό εργαλείο αυτής της προσπάθειας είναι ο Ψηφιακός Κόμβος BLUEQ (BLUEQ
Digital HUB), ο οποίος συγκεντρώνει πληροφορίες, επιστημονικά αποτελέσματα, εργαλεία
και καλές πρακτικές, δημιουργώντας έναν κοινό χώρο ενημέρωσης και συνεργασίας.
Οι δημόσιοι φορείς, οι ερευνητικοί οργανισμοί, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις και άλλοι
ενδιαφερόμενοι καλούνται να συμμετάσχουν στην κοινότητα του Παρατηρητηρίου μέσω του
Digital HUB, αποκτώντας πρόσβαση σε ενημερώσεις και δραστηριότητες του δικτύου.
Σχετικά με το έργο BLUEQ
Το έργο BLUEQ – Applied solutions for coastal habitat monitoring and blue carbon
storage quantification: An integrated approach to sustainable ecosystem management
(IPA-ADRION00447) υλοποιείται με επικεφαλής εταίρο το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και
συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του προγράμματος Interreg IPA
ADRION 2021–2027.
Στόχος του είναι η ανάπτυξη επιστημονικά τεκμηριωμένων λύσεων για την παρακολούθηση,
προστασία και βιώσιμη διαχείριση των παράκτιων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
