– Ζητείται έρευνα για πιθανές επιπτώσεις στη Λέσβο
Τη διερεύνηση του ενδεχομένου μεταφοράς ρύπων από τη βιομηχανική περιοχή Aliağa της Τουρκίας προς τη Λέσβο και το ευρύτερο Βορειοανατολικό Αιγαίο ζητά το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου, προτείνοντας τη συνέχιση της επιστημονικής έρευνας από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και τη χρηματοδότησή της από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.
Η πρωτοβουλία του ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου ξεκίνησε πριν από περίπου τρεις μήνες, με στόχο να διερευνηθούν οι πιθανοί περιβαλλοντικοί κίνδυνοι από την έντονη βιομηχανική δραστηριότητα στα απέναντι τουρκικά παράλια. Στο επίκεντρο βρίσκεται η περιοχή Aliağa, περίπου 40 χιλιόμετρα βόρεια της Σμύρνης και 35 χιλιόμετρα από τις νοτιοανατολικές ακτές της Λέσβου, όπου λειτουργούν διαλυτήρια πλοίων, διυλιστήρια πετρελαίου, πετροχημικές μονάδες, χαλυβουργίες και άλλες βαριές βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Στο πλαίσιο της επικοινωνίας με αρμόδιους φορείς, το Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου προχώρησε σε μια πρώτη επιστημονική διερεύνηση, εξετάζοντας κατά πόσο ρυπαντικές ουσίες από την περιοχή του Aliağa θα μπορούσαν να μεταφερθούν μέσω των θαλάσσιων ρευμάτων προς τη Λέσβο και να επηρεάσουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα και την τροφική αλυσίδα.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ενώ ακολούθησε στρογγυλή τράπεζα για την αξιολόγηση των επιστημονικών δεδομένων, των περιορισμών της μέχρι σήμερα έρευνας και των επόμενων ενεργειών.
Σύμφωνα με τη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία που εξετάστηκε, στην περιοχή του Aliağa έχουν καταγραφεί υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων και οργανικών ρύπων σε νερά, ιζήματα και θαλάσσιους οργανισμούς, καθώς και ενδείξεις οικολογικής υποβάθμισης.
Καθώς δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής συστηματικές δειγματοληψίες και αναλύσεις στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Λέσβου, η αρχική διερεύνηση βασίστηκε σε αριθμητικές προσομοιώσεις. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συνθήκες θαλάσσιας κυκλοφορίας στο Βόρειο Αιγαίο θα μπορούσαν να ευνοήσουν τη μεταφορά ρύπων από το Aliağa προς τα δυτικά και βορειοδυτικά, με πιθανό χρόνο μεταφοράς έως τις ακτές της Λέσβου περίπου έναν μήνα.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν, ωστόσο, ότι οι προσομοιώσεις δεν αποδεικνύουν πως υπάρχει πραγματική διασυνοριακή ρύπανση στη Λέσβο. Καταδεικνύουν τη φυσική δυνατότητα μεταφοράς ρυπαντικών ουσιών και την ανάγκη να διερευνηθεί περαιτέρω το ζήτημα με πραγματικές μετρήσεις.
Για τον λόγο αυτό, το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου θεωρεί αναγκαία τη δημιουργία συστηματικού προγράμματος παρακολούθησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος, με δειγματοληψίες και αναλύσεις σε θαλασσινό νερό, ιζήματα και θαλάσσιους οργανισμούς. Μέσα από τη συλλογή πραγματικών δεδομένων θα μπορεί να διαπιστωθεί εάν υπάρχει περιβαλλοντική επιβάρυνση, ποια είναι η έκτασή της και κατά πόσο επηρεάζεται το θαλάσσιο οικοσύστημα.
Το Επιμελητήριο ζητά από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου να στηρίξει και να χρηματοδοτήσει τη συνέχιση της έρευνας από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το οποίο διαθέτει την επιστημονική γνώση, τις υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό για την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος παρακολούθησης στη Λέσβο και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, στο ευρύτερο Βορειοανατολικό Αιγαίο.
Παράλληλα, η πρωτοβουλία αναμένεται να ενισχύσει την ερευνητική δραστηριότητα του Πανεπιστημίου Αιγαίου και να προσφέρει δυνατότητες απασχόλησης σε νέους επιστήμονες και ερευνητές.
Το ζητούμενο, όπως υπογραμμίζει το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου, είναι η μετάβαση από τις θεωρητικές προσομοιώσεις στις πραγματικές μετρήσεις. Χωρίς κινδυνολογία, αλλά και χωρίς εφησυχασμό, η συστηματική επιστημονική παρακολούθηση θεωρείται απαραίτητη για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την τεκμηριωμένη αξιολόγηση πιθανών κινδύνων για τα νησιά του Βορείου Αιγαίου.
