Το ζήτημα της κτηνοτροφίας στη Λέσβο δεν είναι απλώς ένα τοπικό ή συγκυριακό θέμα. Είναι βαθιά πολυεπίπεδο και αγγίζει την οικονομία, την κοινωνία, την υγεία, την παραγωγή και τελικά την ίδια την ταυτότητα του νησιού.
Είναι εύκολο, μέσα από γραφεία και πρωτόκολλα, να διατυπώνονται οδηγίες και μέτρα. Όμως η πραγματικότητα της παραγωγής είναι διαφορετική. Εκεί όπου οι κτηνοτρόφοι και οι τυροκόμοι καλούνται να επιβιώσουν καθημερινά μέσα σε συνθήκες πίεσης, αβεβαιότητας και συχνά ανεπαρκούς κατανόησης της πραγματικής εικόνας στο πεδίο.
Οι τελευταίες εξελίξεις με την υγειονομική κρίση στο ζωικό κεφάλαιο είχαν άμεσο και βαρύ αντίκτυπο. Τυροκόμοι της Λέσβου βρέθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες να χάνουν εξαγωγές που είχαν χτιστεί για χρόνια, ενώ κτηνοτρόφοι είδαν ζώα να θανατώνονται, ακόμη και σε περιπτώσεις μεμονωμένων κρουσμάτων, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων μέτρων. Η ζημιά, όμως, δεν είναι μόνο οικονομική, είναι βαθιά παραγωγική και ψυχολογική.
Την ίδια ώρα, αναδεικνύεται ξανά το κρίσιμο ερώτημα των στρατηγικών επιλογών, εμβολιασμός, διαχείριση κρίσεων, ευρωπαϊκά πρωτόκολλα και το αν υπάρχει πραγματικά ένα εναλλακτικό σχέδιο (plan B) που να προστατεύει τόσο τη δημόσια υγεία όσο και τη βιωσιμότητα της παραγωγής, χωρίς να οδηγεί σε μαζικές απώλειες κοπαδιών και εισοδήματος.
Οι άνθρωποι της γης είναι αυτοί που έρχονται πιο άμεσα αντιμέτωποι με τις δυσκολότερες συνέπειες. Κι όμως, είναι οι ίδιοι που συχνά καλούνται να διεκδικήσουν το αυτονόητο, ακόμη και με κινητοποιήσεις που μπλοκάρουν ροές και λειτουργίες, προκαλώντας αντιδράσεις από άλλους επαγγελματικούς κλάδους που επίσης πλήττονται.
Η πραγματικότητα είναι σύνθετη. Και γι’ αυτό απαιτεί ψύχραιμη, συνολική αντιμετώπιση και όχι αποσπασματικές λύσεις.
Η εικόνα των άδειων ραφιών, της έλλειψης ντόπιων προϊόντων και της εξάρτησης από εισαγωγές, ακόμη και χαμηλής ποιότητας, δημιουργεί εύλογο προβληματισμό. Η Λέσβος, που ιστορικά είχε ισχυρή αυτάρκεια και παραγωγική ταυτότητα, μοιάζει να απομακρύνεται από αυτό το μοντέλο.
Ίσως ήρθε η στιγμή να ξαναδούμε τη σχέση μας με την παραγωγή. Να στηρίξουμε τον πρωτογενή τομέα όχι μόνο σε περιόδους κρίσης, αλλά με σταθερές πολιτικές επιλογές. Και να αναρωτηθούμε αν το «λίγο και καλό» μπορεί να γίνει ξανά τρόπος ζωής, με σεβασμό στη γη, στους ανθρώπους της και στα προϊόντα της.
Γιατί τελικά, το θέμα δεν είναι μόνο η κτηνοτροφία. Είναι το μοντέλο ανάπτυξης που επιλέγουμε συνολικά για τον τόπο.
