«Το Βόρειο Αιγαίο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τα ίδια μέτρα και σταθμά» τονίζει το Τεχνικό Επιμελητήριο, ζητώντας δίκαιο και ρεαλιστικό σχεδιασμό για τα νησιά
Σοβαρές ενστάσεις για το υπό έγκριση νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό εκφράζει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι πολλές από τις προτάσεις και παρατηρήσεις που είχαν κατατεθεί στην επίσημη διαβούλευση δεν ελήφθησαν υπόψη.
Αναλυτικά:
Σοβαρές ενστάσεις για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού – Το Βόρειο Αιγαίο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τα ίδια μέτρα και σταθμά
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου εκφράζει την έντονη ανησυχία και τον προβληματισμό του για το υπό έγκριση νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ), καθώς πολλές από τις βασικές παρατηρήσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν εμπρόθεσμα από το Τμήμα μας στην επίσημη πλατφόρμα διαβούλευσης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν ελήφθησαν υπόψη.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τεχνικές ή πολεοδομικές ρυθμίσεις. Αφορά άμεσα το μέλλον της ανάπτυξης, της μικρής ιδιοκτησίας, της τοπικής επιχειρηματικότητας και τελικά της ίδιας της βιωσιμότητας των νησιών του Βορείου Αιγαίου.
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο αντιμετωπίζει με ενιαίο τρόπο περιοχές με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά. Το Βόρειο Αιγαίο, μια ακριτική και λιγότερο αναπτυγμένη νησιωτική Περιφέρεια, εξισώνεται ουσιαστικά με υπερανεπτυγμένους τουριστικούς προορισμούς όπως η Ρόδος και η Κέρκυρα.
Η προσέγγιση αυτή παραβλέπει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της νησιωτικότητας, αλλά και την πραγματική οικονομική και κοινωνική κατάσταση των νησιών μας.
Η αρτιότητα στα 8 και 12 στρέμματα οδηγεί σε ασφυξία τα νησιά
Ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα αφορά τη διατήρηση των αυξημένων ορίων αρτιότητας για τουριστικές εγκαταστάσεις.
Παρά τις τεκμηριωμένες παρεμβάσεις του ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου, το νέο πλαίσιο διατηρεί πρακτικά την απαίτηση για μεγάλες εκτάσεις 8 και 12 στρεμμάτων, αποκλείοντας στην πράξη τη μικρή και μεσαία νησιωτική ιδιοκτησία από κάθε δυνατότητα τουριστικής αξιοποίησης.
Για τα νησιά του Βορείου Αιγαίου, όπου η γη είναι κατακερματισμένη και η τουριστική ανάπτυξη βασίζεται κυρίως σε μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, η επιλογή αυτή δημιουργεί συνθήκες αποκλεισμού και ευνοεί μόνο μεγάλες επενδυτικές δυνατότητες.
Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου ζητά:
- τη δυνατότητα μείωσης της αρτιότητας στα 4–8 στρέμματα μέσω των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων,
- τη διατήρηση ειδικών παρεκκλίσεων για τη νησιωτική χώρα,
- καθώς και ουσιαστική δυνατότητα τοπικής προσαρμογής των κανόνων ανάλογα με τις ανάγκες κάθε νησιού.
Ευνοούνται οι ήδη ανεπτυγμένοι προορισμοί
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι το ίδιο το σχέδιο προβλέπει ειδικές εξαιρέσεις για ήδη ισχυρούς τουριστικούς προορισμούς όπως η Ρόδος και η Κέρκυρα, ενώ δεν προβλέπει αντίστοιχη μεταχείριση για τα νησιά του Βορείου Αιγαίου.
Με απλά λόγια, οι πιο ανεπτυγμένες περιοχές αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία, ενώ οι λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές οδηγούνται σε ακόμη περισσότερους περιορισμούς.
Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου θεωρεί ότι αυτό συνιστά σοβαρή αναπτυξιακή ανισότητα και αντίκειται στην έννοια της χωρικής συνοχής.
Σημαντική παρέμβαση του ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου – Αποφεύχθηκε διάταξη που δημιουργούσε εθνικό ζήτημα
Το Τμήμα μας θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό ότι, μετά τις παρεμβάσεις και τις επισημάνσεις που κατέθεσε, αφαιρέθηκε από το αρχικό σχέδιο η διάταξη που απαγόρευε κάθε τουριστική δραστηριότητα σε ακατοίκητα νησιά και βραχονησίδες σε απόσταση μικρότερη των 10 ναυτικών μιλίων από τα σύνορα.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη δημιουργούσε σοβαρά ερωτήματα και ευρύτερους εθνικούς προβληματισμούς σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη ακριτική περιοχή όπως το Βόρειο Αιγαίο.
Ωστόσο, παρότι η αρχική διάταξη αποσύρθηκε, η νέα διατύπωση εξακολουθεί να δημιουργεί ασάφειες και σοβαρά ερωτήματα εφαρμογής, ειδικά ως προς το ποιος και με ποια διαδικασία θα αποκτά δικαίωμα ανάπτυξης σε μικρά νησιά και βραχονησίδες.
Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου ζητά σαφή και δίκαιη ρύθμιση, με κανόνες που να διασφαλίζουν διαφάνεια, ισονομία και προστασία της νησιωτικής ιδιοκτησίας.
Πλήγμα στα μικρά οικογενειακά καταλύματα
Το υπό έγκριση πλαίσιο δημιουργεί επιπλέον προβλήματα και στα μικρά μη κύρια τουριστικά καταλύματα και ενοικιαζόμενα δωμάτια, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του τουρισμού στα νησιά μας.
Με τη διατύπωση που διατηρείται, υπάρχει κίνδυνος ακόμη και πλήρους αδυναμίας ανάπτυξης τέτοιων μικρών επιχειρήσεων σε πολλές περιοχές, λόγω σύνδεσης των επιτρεπόμενων κλινών με τις προϋποθέσεις των μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων.
Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου ζητά άμεση αποσαφήνιση και αλλαγή της διάταξης, ώστε να προστατευτεί ο μικρός νησιωτικός τουρισμός και η οικογενειακή επιχειρηματικότητα.
Χωρίς υποδομές δεν μπορεί να υπάρξει τουριστική ανάπτυξη
Το Τμήμα μας επισημαίνει επίσης ότι το νέο χωροταξικό πλαίσιο δεν συνοδεύεται από ουσιαστικό σχέδιο υποδομών για τα νησιά.
Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, δεσμεύσεις ή ειδικές προβλέψεις για:
- λιμάνια,
- αεροδρόμια,
- μεταφορικές συνδέσεις,
- υδάτινους πόρους,
- ενεργειακές και περιβαλλοντικές υποδομές.
Το Βόρειο Αιγαίο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια «τυπική» τουριστική περιοχή, όταν εξαρτάται απολύτως από ακτοπλοϊκές και αεροπορικές συνδέσεις και αντιμετωπίζει μόνιμα προβλήματα προσβασιμότητας.
Ζητούμε δημόσια τοποθέτηση όλων των θεσμικών φορέων
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου καλεί:
- την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου,
- τους Δήμους των νησιών,
- τους Βουλευτές του Βορείου Αιγαίου,
- καθώς και όλους τους θεσμικούς και παραγωγικούς φορείς,
να τοποθετηθούν δημόσια και ξεκάθαρα για το μέλλον του χωροταξικού και αναπτυξιακού σχεδιασμού των νησιών μας.
Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν το μοντέλο ανάπτυξης του Βορείου Αιγαίου για τις επόμενες δεκαετίες.
Παράλληλα, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου ενημερώνει ότι οι αναλυτικές επιστημονικές και τεχνικές παρατηρήσεις του Τμήματος επί του υπό έγκριση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμα στα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού.
Στο παρόν δελτίο τύπου παρουσιάζονται συνοπτικά τα σημαντικότερα ζητήματα που αφορούν το Βόρειο Αιγαίο και τις επιπτώσεις που δύνανται να επιφέρουν στις τοπικές κοινωνίες, στην ιδιοκτησία, στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και στη συνολική αναπτυξιακή προοπτική των νησιών μας.
Ακολουθεί η αναλυτική τεκμηρίωση των θέσεων και παρατηρήσεων του Τμήματος, όπως αυτές υποβλήθηκαν θεσμικά στα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού.
Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου θα συνεχίσει να παρεμβαίνει θεσμικά, με τεκμηριωμένες προτάσεις, υπερασπιζόμενο την ανάγκη ενός δίκαιου, ρεαλιστικού και πραγματικά νησιωτικού χωροταξικού σχεδιασμού, που θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες, τις ανάγκες και τις αναπτυξιακές δυνατότητες των νησιών μας.
