Στον Άγιο Στέφανο, εκεί όπου κάποτε λειτουργούσαν δεκάδες παραδοσιακά καμίνια αγγειοπλαστικής, σήμερα απομένει ουσιαστικά ένα ζωντανό κύτταρο της παλιάς λεσβιακής κεραμικής τέχνης. Ο Δημήτρης Κουβδής, αγγειοπλάστης τέταρτης γενιάς, συνεχίζει με πείσμα και βαθύ σεβασμό στην παράδοση να κρατά αναμμένη τη φωτιά ενός εργαστηρίου που αποτελεί κομμάτι της πολιτιστικής ιστορίας του τόπου.
Το παραδοσιακό «καμίνι» του, χτισμένο εδώ και δεκαετίες με τον παλιό τρόπο, με χωμάτινες και φυσικές δομές, αποτελεί ένα σπάνιο δείγμα προβιομηχανικής αρχιτεκτονικής και παραδοσιακής παραγωγικής μονάδας του Αιγαίου. Ο ίδιος δίνει καθημερινά μάχη για να διατηρήσει τη στέγη και το αυθεντικό εργαστήριο όρθιο, γνωρίζοντας πως δεν πρόκειται απλώς για έναν επαγγελματικό χώρο, αλλά για ένα ζωντανό μνημείο λαϊκής τέχνης και μνήμης.
Ο Δημήτρης Κουβδής παραμένει ένας από τους ελάχιστους αγγειοπλάστες στη Μεσόγειο που συνεχίζει να χρησιμοποιεί ντόπιο χώμα της περιοχής για την παρασκευή του πηλού, ακολουθώντας ολόκληρη την παραδοσιακή διαδικασία, από την εξόρυξη και το κοσκίνισμα του χώματος μέχρι το πλάσιμο στον ποδοκίνητο τροχό και το ψήσιμο στο πετρόχτιστο καμίνι με ξύλα και πυρήνα ελιάς. Τα κεραμικά του ασβεστώνονται με φυσικά υλικά και διατηρούν αναλλοίωτη τη μορφή και την τεχνική των παλιών μανταμαδιώτικων αγγείων.
Τα έργα του, λαγίνια, κουμάρια, τσουκάλια και παραδοσιακά σκεύη καθημερινής χρήσης, δεν είναι απλά αντικείμενα κεραμικής. Είναι δημιουργήματα άρρηκτα συνδεδεμένα με την ιστορία, τη λαϊκή παράδοση και την ταυτότητα της Λέσβου. Για τον λόγο αυτό, η «Κεραμική τέχνη του Δημήτρη Κουβδή» εντάχθηκε το 2024 στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO στην Ελλάδα, ως ένα από τα σημαντικότερα ζωντανά στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού.
Παράλληλα, ολοένα και περισσότεροι φορείς και άνθρωποι του πολιτισμού επισημαίνουν πως πρέπει άμεσα να δημιουργηθεί μια σχολή αγγειοπλαστικής στη Λέσβο, ώστε οι νεότερες γενιές να μάθουν την αυθεντική διαδικασία της παραδοσιακής κεραμικής πριν αυτή χαθεί οριστικά. Ο ίδιος ο Κουβδής έχει εκφράσει πολλές φορές την αγωνία του πως χωρίς διάδοχη κατάσταση, μια τέχνη αιώνων κινδυνεύει να σβήσει μαζί με τους τελευταίους τεχνίτες της.
Σήμερα, στον Άγιο Στέφανο, ο χρόνος μοιάζει να κυλά διαφορετικά. Εκεί όπου το χώμα, το νερό, η φωτιά και τα χέρια του αγγειοπλάστη συνεχίζουν ακόμη να δημιουργούν όπως πριν από έναν αιώνα, η διάσωση του εργαστηρίου του Δημήτρη Κουβδή δεν αποτελεί μόνο υπόθεση ενός ανθρώπου, αλλά υπόθεση πολιτισμού για ολόκληρη τη Λέσβο.
