Μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές που έχουν προταθεί τα τελευταία χρόνια στη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εισάγοντας – για πρώτη φορά – τη δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας στις αυτοδιοικητικές εκλογές και αλλάζοντας παράλληλα τον τρόπο ανάδειξης δημάρχων και περιφερειαρχών.
Το σχέδιο νόμου, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Εσωτερικών και αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή μέσα στον Ιούνιο, προβλέπει ότι από τις εκλογές του 2028 οι πολίτες θα μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα και ηλεκτρονικά.
Προαιρετική ηλεκτρονική ψήφος μέσω ειδικής διαδικασίας
Η ηλεκτρονική συμμετοχή δεν καταργεί την παραδοσιακή κάλπη αλλά λειτουργεί παράλληλα με αυτή. Όσοι επιλέγουν την ηλεκτρονική ψήφο θα εγγράφονται εκ των προτέρων σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους μέσω της πλατφόρμας gov.gr, με χρήση κωδικών taxisnet και επιβεβαίωση στοιχείων.
Στόχος είναι να διευκολυνθούν ιδιαίτερα οι ετεροδημότες, όσοι εργάζονται μακριά από τον τόπο όπου ψηφίζουν, αλλά και πολίτες που επιθυμούν πιο ευέλικτη συμμετοχή στην εκλογική διαδικασία.
Για λόγους διασφάλισης του αδιάβλητου, όσοι επιλέγουν ηλεκτρονική ψηφοφορία δεν θα μπορούν να ψηφίσουν με φυσική παρουσία.
Τέλος ο δεύτερος γύρος – Έρχεται η «Εναλλακτική Ψήφος»
Από το 2028 προτείνεται επίσης η κατάργηση του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Οι ψηφοφόροι θα έχουν τη δυνατότητα να δηλώνουν, εκτός από την πρώτη επιλογή τους, και έναν δεύτερο συνδυασμό προτίμησης («Εναλλακτική Ψήφος»).
Αν κανένας συνδυασμός δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία από την πρώτη καταμέτρηση, τότε θα προσμετρώνται οι δεύτερες επιλογές των συνδυασμών που αποκλείστηκαν, ώστε να αναδεικνύεται νικητής χωρίς νέα εκλογική διαδικασία.
Νέα δεδομένα και στα δημοτικά δημοψηφίσματα
Ο νέος Κώδικας επεκτείνει τη λογική της ψηφιακής συμμετοχής και στα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα, τα οποία προβλέπεται να διεξάγονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά.
Η πρωτοβουλία θα μπορεί να προέρχεται είτε από το δημοτικό συμβούλιο είτε από τους ίδιους τους δημότες μέσω συγκέντρωσης υπογραφών σε ειδική ψηφιακή πλατφόρμα.
Ηλεκτρονικές εκλογές και για τα συμβούλια νέων
Αποκλειστικά ηλεκτρονικά θα πραγματοποιείται και η εκλογή των συμβουλίων νέων στους δήμους άνω των 2.000 κατοίκων, με στόχο – σύμφωνα με το σχέδιο – την ενίσχυση της συμμετοχής των νέων στη δημοτική διακυβέρνηση.
Η συνολική φιλοσοφία της μεταρρύθμισης κινείται προς μεγαλύτερη ψηφιακή συμμετοχή των πολιτών, με το υπουργείο να εκτιμά ότι το νέο μοντέλο μπορεί να αυξήσει τη συμμετοχή στις τοπικές εκλογές και να αποτελέσει βάση για μελλοντικές εφαρμογές και σε άλλες εκλογικές διαδικασίες.
