Η εκτόξευση των διεθνών τιμών των καυσίμων έχει αυξήσει την πίεση για άμεσες παρεμβάσεις, καθώς η νέα περίοδος διάθεσης του πετρελαίου ξεκινά σε ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον για τα νοικοκυριά.
Η ενεργειακή ακρίβεια αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα θέματα που θα απασχολήσουν το αυριανό Eurogroup στο Δουβλίνο, υπό την προεδρία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να διαμορφώσει τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο ώστε να μειωθεί το φορολογικό βάρος στο πετρέλαιο θέρμανσης και να περιοριστεί η επιβάρυνση που θα αντιμετωπίσουν οι καταναλωτές.
Πιο αναλυτικά, το timing της παρέμβασης θεωρείται κρίσιμο, καθώς η αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλές τιμές πριν ακόμη κορυφωθεί η ζήτηση για θέρμανση. Με τα σημερινά δεδομένα, η έναρξη της φετινής περιόδου διάθεσης δεν αποκλείεται να βρει το πετρέλαιο πάνω από το επίπεδο των 2 ευρώ το λίτρο, δημιουργώντας ένα σημαντικό πρόσθετο κόστος για τα νοικοκυριά.
Στόχος της κυβέρνησης είναι, μέσω των μέτρων που σχεδιάζει, να περιορίσει την τελική τιμή κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, δηλαδή περίπου στα επίπεδα στα οποία είχε διαμορφωθεί το πετρέλαιο θέρμανσης στο τέλος της περσινής περιόδου, τον Απρίλιο. Η διαφορά, ωστόσο, με την περσινή έναρξη της διάθεσης είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Τον Οκτώβριο του 2025 η τιμή εκκίνησης είχε διαμορφωθεί περίπου στα 1,1 ευρώ το λίτρο.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι την περίοδο διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης ο ΕΦΚ διαμορφώνεται στα 28 λεπτά ανά λίτρο, αποφέροντας στο Δημόσιο έσοδα της τάξης των 300 εκατ. ευρώ. Επομένως, οποιαδήποτε μείωση του φόρου συνεπάγεται απώλεια αντίστοιχων κρατικών εσόδων και πρέπει να σταθμιστεί με βάση τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Από την άλλη πλευρά, η φορολογική παρέμβαση αποτελεί ένα από τα πλέον άμεσα μέσα που διαθέτει η κυβέρνηση για να μεταφέρει μέρος της δημοσιονομικής στήριξης στην τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία. Για τον λόγο αυτόν, το ύψος της μείωσης του ΕΦΚ παραμένει ανοικτό, έως ότου αποσαφηνιστεί το πλαίσιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η τελική απόφαση για το ποσοστό της μείωσης θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό και το αποτέλεσμα στην τελική τιμή του πετρελαίου. Όσο μεγαλύτερη είναι η φορολογική παρέμβαση, τόσο μεγαλύτερο θα είναι και το περιθώριο απορρόφησης των αυξημένων διεθνών τιμών.
Ενισχύεται και το επίδομα θέρμανσης
Η μείωση του ΕΦΚ δεν αποτελεί τη μοναδική παρέμβαση που εξετάζει η κυβέρνηση. Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνεται και η ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης, την οποία γνωστοποίησε χθες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Πρόκειται για οριζόντια αύξηση της ενίσχυσης, με στόχο να αντιμετωπιστεί μέρος του πρόσθετου κόστους που προκαλεί η άνοδος των τιμών.
Σήμερα το επίδομα ξεκινά από τα 100 ευρώ και φτάνει έως τα 800 ευρώ, ενώ σε περιοχές όπου καταγράφονται ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να ανέλθει μέχρι και τα 1.200 ευρώ. Η αύξησή του αναμένεται να λειτουργήσει παράλληλα με τη φορολογική ελάφρυνση στο πετρέλαιο, ώστε η στήριξη να μην εξαντληθεί στη συγκράτηση της τιμής στην αντλία, αλλά να ενισχυθεί και το διαθέσιμο εισόδημα των δικαιούχων.
Η επιδότηση της τιμής του diesel
Παράλληλα, η κυβέρνηση διατηρεί ανοικτό το μέτωπο του πετρελαίου κίνησης. Η επιδότηση στο diesel συνεχίζεται και τον Οκτώβριο, καθώς η άνοδος των διεθνών τιμών έχει ήδη ενσωματωθεί στο κόστος των καυσίμων και κατ’ επέκταση στις μεταφορές και στη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Η υφιστάμενη ενίσχυση ανέρχεται σε 10 λεπτά το λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ, ενώ εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο διπλασιασμού της στα 20 λεπτά εφόσον τα δημοσιονομικά δεδομένα το επιτρέψουν. Στο οικονομικό επιτελείο υπολογίζεται ότι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για πρόσθετες παρεμβάσεις, ο οποίος προέρχεται από το υπερπλεόνασμα του 2025, κινείται σήμερα στην περιοχή των 130-150 εκατ. ευρώ.
Το συγκεκριμένο ποσό αποτελεί ουσιαστικά το ανώτατο όριο μέσα στο οποίο θα πρέπει να κινηθούν οι νέες παρεμβάσεις.
Επανέρχεται το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους
Στο πακέτο αντιμετώπισης των υψηλών τιμών συμπεριλαμβάνεται και η επαναφορά των περιορισμών στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων. Το πλαφόν αναμένεται να τεθεί εκ νέου σε εφαρμογή από τον Οκτώβριο, με στόχο να αποτραπεί η δημιουργία πρόσθετων επιβαρύνσεων κατά μήκος της αλυσίδας διακίνησης και διάθεσης των καυσίμων.
Αντίστοιχη ρύθμιση είχε εφαρμοστεί την περασμένη άνοιξη, από τις 11 Μαρτίου έως τις 30 Ιουνίου 2026. Τότε, για τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών στη χονδρική είχε καθοριστεί ανώτατο περιθώριο κέρδους στα 5 λεπτά ανά λίτρο, τόσο για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων όσο και για το diesel κίνησης.
Στη λιανική, το αντίστοιχο όριο για τα πρατήρια είχε διαμορφωθεί στα 12 λεπτά ανά λίτρο. Με βάση τα δύο επίπεδα, το συνολικό ανώτατο περιθώριο για χονδρική και λιανική έφθανε τα 17 λεπτά ανά λίτρο.
Η παραβίαση των συγκεκριμένων ορίων συνοδευόταν από αυστηρές κυρώσεις και διοικητικά πρόστιμα, τα οποία μπορούσαν να φθάσουν έως και τα 5 εκατ. ευρώ.
Πηγή: iefimerida.gr
