Ήταν μια συνηθισμένη Πέμπτη, φορτωμένη ώρες και εκκρεμότητες, όταν βρέθηκα στο σπίτι της Λένας για φαγητό, σχεδόν σαν να μου το χρωστούσε η μέρα. Λίγο νωρίτερα, μέσα στη δίνη της καθημερινότητας, της είχα πει «ένα διάλειμμα θα κάνω» και είχα τρέξει να τελειώσω δουλειές, σαν να έπρεπε πρώτα να ξεχρεώσω τη μέρα για να μου επιτρέψω την απόλαυση. Έφτασα αργοπορημένη.
Και μόλις μπήκα στο σπίτι, μου «έσπασε τη μύτη» η μυρωδιά της μελιτζάνας. Εκείνη η βαθιά, ζεστή μυρωδιά που δεν είναι απλώς φαγητό, είναι υπόσχεση.
«Κι εγώ τώρα γράφω μια ιστορία με μελιτζάνες», τους είπα γελώντας, πριν καν προλάβω να αφήσω την τσάντα μου. Μαζί με τη Λένα ήταν και ο Άρης. Τον ξέρω χρόνια. Ή, για να είμαι πιο ακριβής, νόμιζα ότι τον ξέρω, γιατί τον τελευταίο χρόνο έχει μεταμορφωθεί σε έναν άνθρωπο που δεν αναγνωρίζω, με την καλή έννοια.
Καθίσαμε στο όμορφο ημιυπαίθριο, εκείνο που βλέπει στην αυλή και σε κάνει να ξεχνάς ότι έξω ο κόσμος συνεχίζει να βιάζεται. Αρχίσαμε να συζητάμε τα τεκταινόμενα, τα μεγάλα και τα μικρά, αυτά που μας βαραίνουν και αυτά που προσποιούμαστε πως δεν μας αγγίζουν.
Η Λένα έχει μια απλότητα που δεν επιδεικνύεται. Μια απλότητα ήσυχη, που σου δίνει ασφάλεια και μια παράξενη παρηγοριά. Σε έναν κόσμο που έχει γίνει ή εγώ τον αντιλαμβάνομαι έτσι, σχεδόν σαρκοφάγος, η παρουσία της λειτουργεί σαν αντίβαρο. Δεν χρειάζεται να πει πολλά. Είναι εκεί. Και αυτό αρκεί.
Το φαγητό ήρθε στα πιάτα.
Η πρώτη μπουκιά έβγαλε αυθόρμητα το επιφώνημα και τα «μπράβο» μου προς τη μαγείρισσα. Μου αρέσει το φαΐ. Το θεωρώ τη μεγαλύτερη ηδονή. Όχι την επιδεικτική, αλλά εκείνη τη βαθιά, τη γήινη, που σε επαναφέρει στο σώμα σου. Ο μουσακάς ήταν ισορροπημένος, δουλεμένος με υπομονή, σαν σπιτικό φαγητό παλιάς σχολής. Τα γεμιστά κολοκυθάκια με πλιγούρι και αυγολέμονο είχαν τεχνική ακρίβεια και καθαρή γεύση. Η σαλάτα με σάλτσα ροκφόρ έδωσε μια σύγχρονη νότα, χωρίς να διαταράξει την αρμονία. Το κρασί ήταν διακριτικό, σωστά επιλεγμένο, δεν διεκδίκησε πρωταγωνιστικό ρόλο.
Τότε αντάλλαξαν βλέμματα. Εκείνα τα μικρά, συνενοχικά βλέμματα που λένε ιστορίες χωρίς λέξεις.
Και τελικά μου εκμυστηρεύτηκαν πως το φαγητό το είχε μαγειρέψει ο Άρης.
Και κάπου εκεί άρχισα να σκέφτομαι.
Αυτός ο άνθρωπος έχει αλλάξει τόσο πολύ από τότε που είναι με τη Λένα. Ή είναι ο ίδιος, απλώς ένας εαυτός που μέχρι τώρα δεν είχε βρει χώρο να εκδηλωθεί;
Η μαγειρική του Άρη δεν ήταν επίδειξη.
Ήταν φροντίδα. Φαγητό μαγειρεμένο σαν να προοριζόταν για λίγους εκλεκτούς. Σαν σιγανό μυστικό. Σαν εκείνη τη γλυκάδα που κρατάς μέσα σου χρόνια, μέχρι να βρεις σε ποιον αξίζει να τη δώσεις.
Τίποτα από αυτά δεν είναι σπάνιο. Όταν ένας άνθρωπος ερωτεύεται και νιώθει συναισθηματική ασφάλεια, μειώνεται η ανάγκη για άμυνες και έλεγχο. Η ενέργεια που μέχρι τότε ξοδευόταν στην αυτοπροστασία, μετατρέπεται σε δημιουργικότητα, φροντίδα, γενναιοδωρία. Το «μοιράζεσθαι» δεν είναι απλώς κοινωνική συμπεριφορά, είναι ένδειξη εσωτερικής πληρότητας. Όποιος αισθάνεται ότι αγαπιέται, έχει κάτι να δώσει. Και συχνά το δίνει με τους πιο απλούς τρόπους.
Πίσω από τα πιάτα, διαγραφόταν μια βαθύτερη αλλαγή. Ένας άνθρωπος που για χρόνια παρουσιαζόταν απόμακρος, σχεδόν απρόσβλητος από το συναίσθημα, φαίνεται πως τον τελευταίο καιρό έχει μετατοπίσει το βλέμμα του προς την ουσία, τη σχέση με τον άλλον, την ποιότητα της καθημερινότητας, τη χαρά του μοιράσματος. Ο έρωτας λειτούργησε καταλυτικά και η κουζίνα έγινε ο πιο ειλικρινής του καθρέφτης.
Κάπως έτσι αλλάζει ο άνθρωπος.
Όχι απότομα, αλλά αργά, όπως ένα φαγητό που σιγομαγειρεύεται. Μαλακώνουν οι γωνίες του, γλυκαίνει το βλέμμα, χαλαρώνει το σώμα. Σαν να προστίθεται λίγη ζάχαρη ή λίγο λάδι σε μια σάλτσα και, χωρίς να το καταλάβεις, όλα δένουν καλύτερα. Το φαγητό το φάγαμε γρήγορα. Όχι από βιασύνη, αλλά από εκείνη την ανυπόμονη χαρά που σε κάνει να μη σταματάς. Κι ύστερα, όπως γίνεται πάντα όταν κάτι αξίζει, αρχίσαμε να το αναλύουμε. Τι είχε μέσα, τι το έκανε να δένει, τι άφηνε στη μνήμη. Σαν να μιλούσαμε τελικά όχι για τις γεύσεις, αλλά για εμάς τους ίδιους, για το πώς αλλάζουν οι άνθρωποι όταν αγαπιούνται και για τα μικρά πράγματα που φαίνονται μόνο γύρω από ένα τραπέζι…
