Σενάρια για πληθωρισμό έως 4% αν παραμείνουν υψηλές οι τιμές ενέργειας
Η εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, για πρώτη φορά από το 2022, πυροδοτεί νέους φόβους για κύμα ακρίβειας σε καύσιμα, μεταφορές και τρόφιμα. Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στο Ιράν προκαλούν ισχυρές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας, με αναλυτές και οικονομικούς οργανισμούς να προειδοποιούν για νέα πίεση στο κόστος ζωής των νοικοκυριών
Η νέα άνοδος στις τιμές του πετρελαίου έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές, δημιουργώντας ένα ντόμινο αυξήσεων που απειλεί να περάσει από την ενέργεια στην καθημερινότητα των πολιτών.
Η τιμή του αργού πετρελαίου ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι, εξέλιξη που συνδέεται άμεσα με την κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Η αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια των ενεργειακών διαδρομών, και ιδιαίτερα τα Στενά του Ορμούζ, έχει προκαλέσει μεγάλη μεταβλητότητα στις αγορές, ενώ κράτη, επιχειρήσεις και καταναλωτές παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών επενδυτικών οίκων, όπως η Goldman Sachs, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη και 20% υψηλότερα το 2026, ενώ διεθνή μέσα ενημέρωσης εκτιμούν ότι το ετήσιο κόστος καυσίμων για τα νοικοκυριά μπορεί να αυξηθεί έως και 220 ευρώ.
Το «εφιαλτικό» σενάριο για τον πληθωρισμό
Η άνοδος των τιμών ενέργειας προκαλεί έντονη ανησυχία και στην ελληνική οικονομία. Σε ανάλυσή της, η Εθνική Τράπεζα προειδοποιεί ότι εάν το πετρέλαιο παραμείνει κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι μέχρι τα τέλη Απριλίου, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να εκτιναχθεί ακόμη και στο 4%.
Το σενάριο αυτό συνδέεται με πιθανές διαταραχές στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, ειδικά σε περίπτωση που υπάρξει μπλόκο στις βασικές θαλάσσιες ενεργειακές οδούς. Σε αυτή την περίπτωση, η ετήσια μεταβολή του δείκτη τιμών καταναλωτή εκτιμάται ότι θα κινηθεί μεταξύ 3,5% και 4% την άνοιξη του 2026.
Αντίθετα, σε πιο ήπιο σενάριο, οι τιμές θα μπορούσαν να αποκλιμακωθούν στο δεύτερο εξάμηνο του έτους, με το πετρέλαιο να υποχωρεί κοντά στα 71 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο στα 36 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Πίεση στα καύσιμα
Η πρώτη επίπτωση της ανόδου του πετρελαίου γίνεται άμεσα αισθητή στα πρατήρια καυσίμων. Η μέση τιμή της βενζίνης έχει ήδη ξεπεράσει τα 1,80 ευρώ το λίτρο σε πολλές περιοχές της χώρας, ενώ σε ορισμένα πρατήρια πλησιάζει ή και ξεπερνά τα 1,90 ευρώ.
Η αύξηση αυτή επιβαρύνει σημαντικά το κόστος μετακίνησης, ειδικά για όσους χρησιμοποιούν καθημερινά το αυτοκίνητο.
Σε μια προσπάθεια περιορισμού φαινομένων αισχροκέρδειας, η κυβέρνηση έχει προχωρήσει στην επιβολή πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων, μέτρο που ωστόσο έχει προκαλέσει αντιδράσεις από εκπροσώπους του κλάδου.
Οι αυξήσεις στην ενέργεια μεταφέρονται γρήγορα και στην αγορά τροφίμων, καθώς επηρεάζουν το κόστος παραγωγής, μεταφοράς και διανομής.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι τιμές στα τρόφιμα αυξήθηκαν κατά 5,2% τον Φεβρουάριο, συμβάλλοντας στην άνοδο του πληθωρισμού στο 2,7%, από 2,5% τον Ιανουάριο.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν σε προϊόντα όπως:
- μοσχάρι (+25,6%)
- σοκολάτες (+16,7%)
- καφές (+15%)
- φρούτα (+13,5%)
- αρνί και κατσίκι (+12,1%)
Αντίθετα, μειώσεις σημειώθηκαν σε ορισμένα προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, τα βρώσιμα έλαια και τα ζυμαρικά.
Η εκτίναξη των τιμών ενέργειας έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία και στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Εάν η άνοδος των τιμών μεταφερθεί και στους μισθούς ή στις υπηρεσίες, υπάρχει κίνδυνος ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη να ξεπεράσει τον στόχο του 2%, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε νέες αυξήσεις επιτοκίων.
Σε μια τέτοια περίπτωση, το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά θα αυξηθεί ξανά, επιβαρύνοντας περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.
