Η Λαμπροδευτέρα στο Παλαιοχώρι ήταν μια συνηθισμένη μέρα. Το 1972 μια ομάδα από νέους, μεταξύ των οποίων και η αφεντιά μου, αποφασίσαμε να πάμε στο Ραχίδι και να ψήσουμε. Αγοράσαμε, με ρεφενέ, δυο αρνιά, κρασιά, μπύρες και αναψυκτικά. Από τα σπίτια πήραμε ψωμιά, αυγά και «κυλουμουκίρ’». Πρωί-πρωί άλλα αγόρια έσκαψαν στον κάμπο του «Ξ’λαγγουριού στου π΄γαδελ’» δυο λάκκους και άλλα μάζεψαν ξύλα για τη φωτιά. Τα κορίτσια μάζεψαν χόρτα, τα έβραζαν και άλλα ετοίμαζαν συκωτάκια με αυγά για πρωινό. Σουβλίσαμε τα αρνιά και με βάρδιες τα αγόρια γύριζαν τη σούβλα. Όσοι δεν είχαν βάρδια έπαιζαν το «ψητό τ’ αρνί» το «μπιζ», χαρτιά ή ποδόσφαιρο. Στη συκιά ή στα πεύκα που υπήρχαν εκεί κάναμε και κούνιες.
Μετά το ψήσιμο των αρνιών και το φαγητό, τα μαγνητόφωνα έπαιρναν φωτιά και άρχιζαν οι χοροί και τα τραγούδια. Ήταν κάτι πρωτόγνωρο και όσοι πληροφορήθηκαν τα συμβαίνοντα άρχισαν να καταφθάνουν στο Ραχίδι σαν θεατές.
Από τότε καθιερώθηκε κάθε χρόνο το πανηγύρι με τη συμμετοχή πολλών νέων του χωριού και η παρέα μεγάλωσε. Σιγά-σιγά δημιουργήθηκαν και άλλες παρέες των συγχωριανών μας, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος του χωριού να ανεβαίνει στο Ραχίδι τη Λαμπροδευτέρα. Αν τύχαινε, όπως τις περισσότερες φορές, να συμπέσει η Λαμπροδευτέρα με τη γιορτή του Αγίου Γεωργίου, το γλέντι άρχιζε μετά τη λειτουργία στα «Λουβιάρκα». Αν ο καιρός ήταν άσχημος, κρύος και βροχερός, δυο τρεις φορές, το γλέντι μεταφέρθηκε στη Μελίντα.
Μετά το 1979 σταμάτησε η οργάνωση «ρεφενέ» γιορτής. Σήμερα κάθε οικογένεια και ομάδες φίλων παίρνουν τα φαγητά τους ή ψήνουν κρέατα σε «πυρομάχια» επί τόπου και συνεχίζουν να διασκεδάζουν στην ίδια τοποθεσία, αλλά με μικρότερη συμμετοχή, λόγω και της μείωσης των κατοίκων με την πάροδο των ετών.
(κειμ.Γιάννης Δημ.Χρυσάφης)
