Γράφει ο Μιχάλης Μεϊμάρογλου
Το παρακάτω κείμενο αφορά όλους εμάς που έχουμε γεννηθεί και επιλέξει να ζούμε σε
μια “σύγχρονη” κοινωνία — αν και το πόσο “σύγχρονη” είναι, παραμένει προς
συζήτηση.
Για να καταλάβουμε τη μεγάλη εικόνα και το τι συμβαίνει στον κόσμο γύρω μας, πρέπει
πρώτα να καταλάβουμε τι συμβαίνει μέσα μας. Σήμερα φέρουμε όπλα μαζικής
καταστροφής, αλλά ο εγκέφαλος που τα διαχειρίζεται έχει πολύ συχνά τις
συναισθηματικές αντιδράσεις ενός τρομαγμένου χιμπατζή.
Από τη σκοπιά της νευροβιολογίας και της εξελικτικής ψυχολογίας, ο εγκέφαλός μας δεν
σχεδιάστηκε για να είναι ευτυχισμένος ή ειρηνικός. Σχεδιάστηκε αποκλειστικά για να
επιβιώνει. Αυτή η τάση προς την αυτοκαταστροφή είναι αποτέλεσμα της λειτουργίας μας
με ένα “λογισμικό” που γράφτηκε πριν από 200.000 χρόνια, το οποίο καλείται να τρέξει
στον σύγχρονο κόσμο.
Η “διαστροφή” σήμερα μεταφράζεται ως εξής: Αυτός ο αρχέγονος μηχανισμός μας κάνει
να ψάχνουμε μόνιμα για απειλές, ακόμα και όταν είμαστε ασφαλείς. Αυτό γεννά άγχος,
προκαλεί επιθετικότητα χωρίς πραγματικό λόγο και μας κάνει να δημιουργούμε δράματα
εκεί που δεν υπάρχουν, απλώς και μόνο επειδή ο εγκέφαλός μας «βαριέται» ή νιώθει
άβολα με την απόλυτη ηρεμία.
Όταν, λοιπόν, αυτή η αρχέγονη βιολογία της επιβίωσης συναντήσει την απόλυτη
εξουσία, το αποτέλεσμα είναι καταστροφικό.
Το Πρόσωπο της Εξουσίας: Η Σκοτεινή Τριάδα
Η «Σκοτεινή Τριάδα» (Dark Triad) είναι ένας όρος της ψυχολογίας που περιγράφει τρία
συγκεκριμένα, επικίνδυνα χαρακτηριστικά προσωπικότητας. Όταν αυτά συνυπάρχουν
σε έναν ηγέτη, δεν έχουμε απλώς κακή διαχείριση, αλλά συστημική διαστροφή:
Ναρκισσισμός (Το Σύνδρομο του Μεσσία): Ο ναρκισσιστής ηγέτης πιστεύει
ειλικρινά ότι είναι ο μόνος που μπορεί να “σώσει” το έθνος. Η ντοπαμίνη του
τρέφεται αποκλειστικά από τον θαυμασμό. Ως αποτέλεσμα, θεωρεί κάθε κριτική
προδοσία και ξεκινά πολέμους όχι για στρατηγικούς λόγους, αλλά επειδή το
“εγώ” του προσβλήθηκε.
Μακιαβελισμός (Ο Άνθρωπος ως Πιόνι): Ο μακιαβελικός ηγέτης δεν έχει
ηθικούς φραγμούς· τον νοιάζει μόνο η διατήρηση της εξουσίας. Είναι αυτός που
βαφτίζει τη σφαγή “διορθωτική λύση”, γιατί στο μυαλό του οι άνθρωποι δεν είναι
ψυχές, είναι νούμερα και αναλώσιμα εργαλεία σε μια σκακιέρα.
Ψυχοπάθεια (Η Απουσία Ενσυναίσθησης): Στην πολιτική, οι ψυχοπαθείς είναι
άνθρωποι με “παγωμένη” αμυγδαλή. Κυριολεκτικά δεν μπορούν να νιώσουν τον
πόνο του άλλου. Μπορούν να διατάξουν τον βομβαρδισμό μιας πόλης και μετά
να κοιμηθούν ήσυχοι, γιατί ο εγκέφαλός τους δεν καταγράφει το βάρος της
πράξης.
Το Παράδοξο: Γιατί τους εκλέγουμε;
Το πιο τρομακτικό ερώτημα είναι: Αν είναι τόσο επικίνδυνοι, γιατί βρίσκονται στην
κορυφή; Σε περιόδους κρίσης, το δικό μας νευρικό σύστημα νιώθει απειλή. Ο φόβος
μας κάνει να αναζητούμε απεγνωσμένα “σωτήρες” που δείχνουν απόλυτη σιγουριά. Οι
άνθρωποι με Σκοτεινή Τριάδα εκπέμπουν ακριβώς αυτό. Το πλήθος μπερδεύει τον
ναρκισσισμό με την ηγεσία και την ψυχοπάθεια με την αποφασιστικότητα.
Ακόμα όμως κι αν ένας ηγέτης δεν ξεκινήσει έτσι, η νευρολογία έδειξε ότι η μακροχρόνια
κατοχή απόλυτης εξουσίας προκαλεί εγκεφαλική βλάβη. Ονομάζεται “Σύνδρομο της
Ύβρεως”. Η συνεχής έγχυση ντοπαμίνης νεκρώνει σταδιακά τα κέντρα της
ενσυναίσθησης.
Ο ηγέτης παθαίνει επίκτητη κοινωνιοπάθεια – αποκόπτεται πλήρως από την
πραγματικότητα. Οι αποφάσεις δεν παίρνονται από ισορροπημένους ανθρώπους που
επιδιώκουν την ειρήνη, αλλά από ανθρώπους βιολογικά “εθισμένους” στην κυριαρχία.
Το Βιολογικό Παράδοξο του Σύγχρονου Πολιτισμού
Το να επιλέγεις να ζεις στον σύγχρονο πολιτισμό έχει ένα τεράστιο βιολογικό κόστος.
Είναι ένα περιβάλλον εντελώς αφύσικο για τον εγκέφαλό μας:
- Η απουσία της “παύσης”: Στη φύση, το στρες ήταν οξύ αλλά σύντομο. Στον
σύγχρονο κόσμο, είναι χρόνιο. Η οθόνη, οι ειδήσεις και οι γεωπολιτικές κρίσεις
κρατούν την αμυγδαλή του εγκεφάλου σε μόνιμο συναγερμό. - Η τοξικότητα της πληροφορίας: Ο εγκέφαλός μας δεν είναι φτιαγμένος για να
επεξεργάζεται τον πόνο ολόκληρου του πλανήτη σε πραγματικό χρόνο.
Η Αθόρυβη Επανάσταση της Αυτοφροντίδας
Υπάρχει ένα ρητό που λέει: “Δεν είναι δείγμα υγείας το να είσαι καλά προσαρμοσμένος
σε μια βαθιά άρρωστη κοινωνία”. Οι ηγέτες και τα συστήματα που ανέφερα τρέφονται
από τον φόβο, την αντίδραση και την εξάντληση των πολιτών.
Όταν κάνεις συγκεκριμένες πρακτικές όπως Διαλογισμό, Τάι Τσι, Τσι Γκονγκ ή Γιόγκα,
δεν κάνεις απλώς ένα «διάλειμμα». Κάνεις μια στοχευμένη νευρολογική παρέμβαση:
Αντιστρέφεις τη φυσική τάση του εγκεφάλου για αυτοκαταστροφή και πανικό.
Ενεργοποιείς συνειδητά τον προμετωπιαίο φλοιό, παίρνοντας τον έλεγχο από τα
αρχέγονα ένστικτα.
Δίνεις στο σώμα σου το μήνυμα ασφάλειας που ο σύγχρονος πολιτισμός τού
στερεί συστηματικά.
Όταν επιλέγεις να μην αντιδράς σπασμωδικά, να διατηρείς την ενέργειά σου (το Qi σου)
ανέπαφη και να ρυθμίζεις το νευρικό σου σύστημα, κάνεις ίσως την πιο ουσιαστική
μορφή αθόρυβης επανάστασης. Αφαιρείς από το σύστημα τη δύναμη να σε ελέγχει
συναισθηματικά.
Αυτή η εσωτερική θωράκιση είναι η μόνη βιώσιμη λύση στο Τώρα.
Μιχάλης Μεϊμάρογλου | Digital Designer, Music Producer & Reiki Master
Ο Μιχάλης ζει και εργάζεται στη Μυτιλήνη. Είναι ένας πολυδιάστατος δημιουργός που
ισορροπεί ανάμεσα στον ψηφιακό κόσμο σαν UX Designer και τα μονοπάτια της
εσωτερικής αναζήτησης σαν Reiki Master, μέλος του πανελλήνιου συλλόγου Ρέικι και
συγγραφέας του βιβλίου «Τέχνη, Θεραπεία, Αυτογνωσία».
