Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η συμφωνία ανάμεσα στην κυβέρνηση, τα σούπερ μάρκετ, τις βιομηχανίες και τις πολυεθνικές προκειμένου να μειωθούν οι τιμές σε βασικά αγαθά, όπως είναι τα τρόφιμα, από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Οι επιχειρήσεις έχουν προθεσμία μέχρι περίπου τα μέσα Αυγούστου να αποστείλουν στην Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή τα προϊόντα, τα οποία προτίθενται να πωλούν φθηνότερα από τις 31 Αυγούστου. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες αυτή τη στιγμή 41 επιχειρήσεις αναμένεται να συμμετάσχουν στη συμφωνία, προχωρώντας συνολικά σε μειώσεις τιμών που κατά μέσο όρο θα κινούνται στο 6% με 7%. Εκτιμάται μάλιστα ότι στο σύνολό τους οι επιχειρήσεις θα ξεπεράσουν τις 60. Oπως τόνισε γνώστης του θέματος, «προφανώς και θα υπάρξουν και μειώσεις σε προϊόντα που θα ξεπερνούν σε ποσοστό ακόμη και το 10% ή το 15%, αλλά αυτά θα είναι πολύ λίγα». Οι διαβουλεύσεις ανάμεσα στη διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Δέσποινα Τσαγγάρη και τους προμηθευτές είναι πυρετώδεις, προκειμένου η συμφωνία να περιλαμβάνει όσο το δυνατόν περισσότερα βασικά αγαθά.
Διπλό όφελος
Αξίζει να σημειωθεί ότι αφού οι εταιρείες ανακοινώσουν τα προϊόντα που θα πωλούν φθηνότερα, θα μπορούν στη συνέχεια τα σούπερ μάρκετ να κάνουν περαιτέρω μειώσεις, προκειμένου το όφελος να είναι ακόμη μεγαλύτερο για τους καταναλωτές. Στην πλειονότητα των προϊόντων η μεσοσταθμική μείωση θα είναι της τάξης του 6%-7%. Επίσης, στη λίστα με τις μειωμένες τιμές θα περιλαμβάνονται μόνο τα «επώνυμα» προϊόντα και όχι τα ιδιωτικής ετικέτας. Και αυτό γιατί πρώτον τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας έχουν χαμηλότερα μερίδια αγοράς από τα «επώνυμα» και δεύτερον γιατί ήδη είναι αρκετά φθηνότερα σε σχέση με τα επώνυμα. Oπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, υπάρχουν κατηγορίες προϊόντων όπως είναι για παράδειγμα το γάλα όπου τρεις εταιρείες έχουν μερίδιο αγοράς που φτάνει σχεδόν το 40%. Ενώ ακόμη και πάνω από το 40%, το 50% ή το 60% συγκεντρώνουν πολύ λίγες εταιρείες σε δημοφιλείς κατηγορίες τροφίμων, όπως είναι τα όσπρια, το ρύζι, τα αβγά, το βρεφικό γάλα, τα ζυμαρικά, το βούτυρο, το αλεύρι, ο καφές, τα αναψυκτικά, ακόμη και σε προϊόντα προσωπικής περιποίησης και υγιεινής όπως είναι τα σαμπουάν και οι οδοντόκρεμες.
Μέχρι σήμερα οι περίπου 40 επιχειρήσεις έχουν γνωστοποιήσει στην Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή ότι θα μειώσουν τις τιμές σε τουλάχιστον 500 προϊόντα από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Φυσικά, μέχρι τα μέσα Αυγούστου, ίσως και λίγο αργότερα, θα υπάρξουν πολλές ακόμη βιομηχανίες τροφίμων αλλά και πολυεθνικές οι οποίες θα συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία της κυβέρνησης να αποκλιμακωθούν οι τιμές σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με έγγραφο της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή που είχε αποσταλεί στους προμηθευτές οι μειώσεις στις τιμές θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 5%, με στόχο να φτάσουν μέχρι το 15% στην περίπτωση του νωπού κρέατος -χοιρινού, μοσχαρίσιου και πουλερικών- και το 20% σε άλλες βασικές κατηγορίες.
H λίστα με τα προϊόντα
Στη λίστα με τα προϊόντα, που έχει ήδη στα χέρια της η Ανεξάρτητη Αρχή, περιλαμβάνονται ζυμαρικά, ψωμί, κοτόπουλο, καφές, γαλακτοκομικά, απορρυπαντικά, προϊόντα προσωπικής υγιεινής και αρκετά ακόμη. Μέχρι στιγμής, στο κάλεσμα της κυβέρνησης για μείωση των τιμών έχουν ανταποκριθεί μεγάλες εταιρίες όπως η Barilla Hellas, με τα ζυμαρικά Misko και Barilla, η Πίνδος με το κοτόπουλο, η Unilever με καθαριστικά, η P&G και η Colgate-Palmolive με απορρυπαντικά και προϊόντα προσωπικής υγιεινής, η Παπαδοπούλου με φρυγανιές και ψωμί του τοστ, η Γιώτης με παιδικές τροφές και πολλά ακόμη προϊόντα, η ΚΡΙ ΚΡΙ, η Μινέρβα με ελαιόλαδο, η Παπουτσάνης με απορρυπαντικά και αρκετές ακόμη εταιρείες όπως η Nestlé Ελλάς, η Μέλισσα Κίκιζας, η Mondeléz, η Jacobs Douwe Egberts με τους καφέδες, η ΜΕΒΓΑΛ, η ΔΕΛΤΑ, η Παλίρροια και η Χαλβατζής Μακεδονική.
Αγαθά ευρείας κατανάλωσης
Σε κάθε περίπτωση στόχος είναι οι μειώσεις να γίνουν αισθητές από τους καταναλωτές και να αφορούν προϊόντα που έχουν υψηλή ζήτηση και εκείνα που μπαίνουν καθημερινά στο καλάθι των νοικοκυριών. Υπενθυμίζεται ότι οι κατηγορίες με τα προϊόντα στα οποία θα υπάρξουν μειώσεις είναι οι εξής: μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά, γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά, ψωμί και άλευρα, ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια, ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες, βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες, καφές, δημητριακά και είδη πρωινού, σοκολάτες, μπισκότα και σοκολατοειδή, αναψυκτικά, απορρυπαντικά πλυντηρίου, πιάτων και καθαριστικά γενικής χρήσης, προϊόντα προσωπικής υγιεινής, όπως σαμπουάν, αφρόλουτρα, ξυριστικά, οδοντόκρεμες και σχολικά είδη.
Εως τα τέλη της χρονιάς
Η συμφωνία θα έχει διάρκεια τέσσερις μήνες, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ κάθε προϊόν που θα ενταχθεί θα πρέπει να παραμείνει στην πρωτοβουλία για τουλάχιστον δύο μήνες. Οι επιχειρήσεις θα μπορούν εντός του τετραμήνου να αντικαθιστούν ή να προσθέτουν νέους κωδικούς, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρούνται οι ίδιοι όροι συμμετοχής και θα προηγείται ενημέρωση της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Κάθε επιχείρηση θα καταθέτει απευθείας στην Αρχή το δικό της σχέδιο μειώσεων, το οποίο θα περιλαμβάνει barcode, περιγραφή προϊόντος, κατηγορία, ισχύουσα τιμή τιμοκαταλόγου με ΦΠΑ, νέα τιμή μετά τη μείωση, ποσοστό μείωσης, ημερομηνία έναρξης και διάρκεια εφαρμογής. Η αξιολόγηση θα γίνεται με βάση τη σημασία κάθε προϊόντος για το καλάθι του νοικοκυριού, τη δυνατότητα ελέγχου και τη διάρκεια εφαρμογής.
Οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται μέσω ειδικής ενότητας στην πλατφόρμα PosoKanei, όπου θα εμφανίζονται συγκεντρωτικά όλα τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία. Παράλληλα προβλέπεται ενιαία σήμανση στα σούπερ μάρκετ και στα ράφια, ώστε τα προϊόντα να αναγνωρίζονται εύκολα από τους καταναλωτές.
«Πάγωμα» τιμών
Με την ακρίβεια να αποτελεί το σημαντικότερο πρόβλημα για τα νοικοκυριά, κυβέρνηση και επιχειρήσεις προσπαθούν να βρουν τρόπους προκειμένου βασικά αγαθά να πωλούνται φθηνότερα. Στο πλαίσιο της συμφωνίας βρίσκεται ήδη σε ισχύ το «πάγωμα» των τιμών σε όλα τα προϊόντα που πωλούνται στα σούπερ μάρκετ. Την ίδια στιγμή η πλειονότητα των καταναλωτών επιλέγει προϊόντα που βρίσκονται σε προσφορά ή σε έκπτωση, ενώ πλέον ένα στα τέσσερα προϊόντα είναι ιδιωτικής ετικέτας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat, ο πληθωρισμός στη χώρα μας τον Ιούλιο υποχώρησε στο 2,7% από 3,9% τον Ιούνιο.
