Η Κατερίνα Καμάρα γνωρίζει καλά πώς «διαβάζεται» μια έκθεση. Η πολυετής παρουσία της στον χώρο της τέχνης και των πολιτιστικών θεσμών, της επιτρέπει να βλέπει όχι μόνο τα έργα, αλλά και όλα εκείνα που βρίσκονται πίσω από την παρουσίασή τους, την επιλογή, την επιμέλεια, την αισθητική, τη συνοχή και τον τρόπο με τον οποίο μια συλλογή συνομιλεί με το κοινό.
Η Κατερίνα Καμάρα είναι αντιπρόεδρος του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, ενός από τα πέντε μουσεία που συγκροτούν σήμερα το MOMus στη Θεσσαλονίκη. Συνιδιοκτήτρια της Αίθουσας Τέχνης Ζήτα Μι από το 1970 έως το 2010, έχει διαγράψει μια μακρά και σημαντική πορεία στον χώρο της σύγχρονης τέχνης. Έχει διατελέσει Γενική Γραμματέας του Μακεδονίκου Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, ενώ ιδιαίτερη υπήρξε και η παρουσία της στη Δημοτική Πινακοθήκη Μήθυμνας, στα χρόνια που αυτή λειτουργούσε, μετά το 2012.
Τις προηγούμενες ημέρες, η Κατερίνα Καμάρα επισκέφθηκε το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, στο Σίγρι, συνοδευόμενη από τη Γενική Γραμματέα του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, Έλσα Δελιγκάρη. Η επίσκεψή τους είχε ως στόχο να δουν από κοντά τα έργα της Δημοτικής Πινακοθήκης Μήθυμνας, τα οποία μεταφέρθηκαν στο Σίγρι για τις ανάγκες της περιοδικής έκθεσης «Μικροί σταθμοί μιας ιστορίας».
Και η εντύπωσή τους ήταν καθ’ όλα εξαιρετική.
Ο Δήμος Δυτικής Λέσβου είχε προηγουμένως προχωρήσει στη συντήρηση και καταγραφή των έργων, ενώ, όπως αναφέρει και η κα Καμάρα, η πρώτη καταγραφή της συλλογής είχε πραγματοποιηθεί από τον Γιάννη Κωνσταντέλλη και τη Ραλλού Κράλλη, κατά την επαναφορά της Πινακοθήκης στον αρχικό της χώρο, πριν από το 2012. Η κα Καμάρα θυμάται ότι η συλλογή τότε, περιλάμβανε περισσότερα από 200 εξαιρετικά έργα σύγχρονης τέχνης.
Η έκθεση που παρουσιάζεται σήμερα στο Σίγρι αποδεικνύει στην πράξη ότι μια σημαντική συλλογή μπορεί να αποκτήσει ξανά ζωή, να αναδειχθεί και να συναντήσει το κοινό μέσα από έναν σύγχρονο, καλαίσθητο και ιδιαίτερα προσεγμένο τρόπο.
Η Κα Καμάρα στάθηκε ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο έχει οργανωθεί η έκθεση. Στη συνολική αισθητική της, στην καλλιτεχνική επιμέλεια, στην επιλογή της θέσης των έργων, αλλά και στις πληροφορίες που συνοδεύουν κάθε δημιουργία και επιτρέπουν στον επισκέπτη να γνωρίσει καλύτερα τον καλλιτέχνη και το έργο του.
Είναι λεπτομέρειες που ένας απλός επισκέπτης μπορεί να μην παρατηρήσει. Για ένα έμπειρο μάτι όμως, όπως αυτό της Κατερίνας Καμάρα, αποτελούν βασικά στοιχεία μιας σωστά οργανωμένης έκθεσης.
Η παρουσίαση των έργων ήταν σύγχρονη, προσεγμένη και με σαφή καλλιτεχνική άποψη, χωρίς να χάνεται ο σεβασμός απέναντι στην ιστορία και στην ταυτότητα της συλλογής της Δημοτικής Πινακοθήκης Μήθυμνας.
Υπήρχε όμως και μια ακόμη λεπτομέρεια που της έκανε εντύπωση.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της επίσκεψής της, ένας άνθρωπος βρισκόταν διακριτικά κοντά της, εξηγώντας, απαντώντας στις απορίες της και δίνοντας πληροφορίες για την έκθεση. Η γνώση του ήταν εμφανής, όπως και ο τρόπος με τον οποίο προσέγγιζε τον επισκέπτη. Χωρίς υπερβολές, χωρίς διάθεση επίδειξης, με εκείνη τη διακριτικότητα που αρμόζει σε έναν χώρο πολιτισμού.
Όταν, κάποια στιγμή, ήρθε η ώρα να συστηθούν, η Κατερίνα Καμάρα διαπίστωσε ότι ο άνθρωπος που τόση ώρα της μιλούσε για την έκθεση ήταν ο ίδιος ο Νίκος Ζούρος, διευθυντής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.
Και αυτό ήταν ίσως που της έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση.
Γιατί ο Νίκος Ζούρος δεν περιορίστηκε στον ρόλο του διευθυντή που παρακολουθεί την έκθεση από απόσταση. Ήταν εκεί, μέσα στον χώρο, δίπλα στους επισκέπτες, γνωρίζοντας το περιεχόμενο της έκθεσης και έχοντας την ικανότητα να το παρουσιάσει με τρόπο ουσιαστικό και κατανοητό.
Ένας διευθυντής που, αντί να παραμένει στο γραφείο του, βρίσκεται στην «πρώτη γραμμή» του μουσείου του.
Και αυτό δεν είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια. Είναι μέρος της εικόνας ενός μουσείου που θέλει να επικοινωνεί με το κοινό του και να δημιουργεί εμπειρία στον επισκέπτη.
Η παρουσία της έκθεσης «Μικροί σταθμοί μιας ιστορίας» στο Σίγρι αποτελεί ένα σημαντικό βήμα εξωστρέφειας για το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, έναν χώρο που κάθε χρόνο υποδέχεται χιλιάδες επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η φιλοξενία μιας τόσο αξιόλογης συλλογής δίνει τη δυνατότητα στα έργα της Δημοτικής Πινακοθήκης Μήθυμνας να συναντήσουν ένα ευρύτερο κοινό και να αναδείξουν μια σημαντική πλευρά της πολιτιστικής ιστορίας του νησιού.
Το στοίχημα της εξωστρέφειας φαίνεται, μάλιστα, να κερδίζεται ήδη από τις πρώτες ημέρες λειτουργίας της έκθεσης. Περισσότεροι από 700 επισκέπτες πέρασαν από τους χώρους του Μουσείου μέσα στο πρώτο τριήμερο, αποδεικνύοντας έμπρακτα το ενδιαφέρον του κοινού για τη συλλογή της Μήθυμνας. Για τους επισκέπτες του Σιγρίου, η έκθεση αποτελεί μια ξεχωριστή πολιτιστική εμπειρία, ενώ παράλληλα αποδεικνύει πως σημαντικές συλλογές μπορούν να αποκτήσουν ξανά ζωή, να βγουν από τα όρια ενός τόπου και να συναντήσουν νέο κοινό μέσα από συνεργασίες που ανοίγουν δρόμους για τον πολιτισμό της Λέσβου.
Η Κατερίνα Καμάρα, άλλωστε, έχει έναν ιδιαίτερο δεσμό με τον Μόλυβο και τη Λέσβο. Τα καλοκαίρια ζει στον Μόλυβο και φιλοξενεί στα σπίτια της σημαντικές προσωπικότητες από τον χώρο της τέχνης και του πολιτισμού. Από την εντυπωσιακή βεράντα με θέα το Αιγαίο περνούν άνθρωποι, ιδέες και συζητήσεις.
Εκεί γίνονται πολλές από εκείνες τις άτυπες συναντήσεις και «ζυμώσεις» που αποτελούν συχνά την αφετηρία για νέες ιδέες, συνεργασίες και καλλιτεχνικές πρωτοβουλίες.
Ένας άνθρωπος που έχει υπηρετήσει σημαντικούς πολιτιστικούς θεσμούς και γνωρίζει καλά τη διαδρομή της Δημοτικής Πινακοθήκης Μήθυμνας, συναντά μια συλλογή που επιστρέφει στο κοινό μέσα από μια εξαιρετικά οργανωμένη έκθεση και έναν διευθυντή μουσείου που επιλέγει να βρίσκεται ο ίδιος δίπλα στους επισκέπτες.
