Του Κωνσταντίνου Καρατόλιου, Αιρετού ΠΥΣΠΕ Λέσβου, μέλους του Αυτόνομου Δικτύου Εκπαιδευτικών
Εδώ και καιρό υπάρχει ένας ελέφαντας στο δωμάτιο για τον οποίο κάποιος πρέπει να μιλήσει. Τα τελευταία στοιχεία είναι αμείλικτα. Οι αιτήσεις στον ΑΣΕΠ, όπου κατατάσσονται οι εκπαιδευτικοί για να διεκδικήσουν μόνιμο διορισμό ή να προσληφθούν ως αναπληρωτές, ήταν 20.000 λιγότερες από την προηγούμενη φορά. Επιπλέον, περισσότεροι από 2.000 αναπληρωτές είτε αρνήθηκαν την πρόσληψη, είτε παραιτήθηκαν μετά από αυτή. Την εποχή αυτή, συνήθως οι συνάδελφοι με καλούσαν ως αιρετό για να με ρωτήσουν για το πόσα κενά θα δοθούν για διορισμό στην ειδικότητά τους. Όχι μόνο ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί δραστικά, αλλά δέχομαι πλέον και τηλέφωνα στα οποία με ρωτούν πώς μπορούν να υποβάλλουν παραίτηση όσοι είναι ήδη διορισμένοι.
Τι έχει πάει τόσο στραβά, ώστε άνθρωποι που ξόδεψαν χρόνο, ενέργεια και πολλά χρήματα ώστε να μαζέψουν πτυχία, μεταπτυχιακά, ξένες γλώσσες, επιμορφώσεις κλπ. με στόχο να μπορέσουν να διοριστούν, να γυρίζουν πλέον την πλάτη τους στο επάγγελμα του εκπαιδευτικού;
Οι μισθοί
Σίγουρα καθοριστικό ρόλο στην επιλογή τους αυτή έχουν οι πολύ χαμηλοί μισθοί. Ο μισθός του νεοδιοριζόμενου εκπαιδευτικού Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης έχει φτάσει στο σημείο να υπολείπεται του μισθού ενός ανειδίκευτου εργάτη του ιδιωτικού τομέα. Επιπλέον, ενώ στον ιδιωτικό τομέα έχει επιστραφεί ο 13ος- 14ος μισθός, και καλά έκανε, για το Δημόσιο δεν ισχύει το ίδιο, παρά το γεγονός ότι θα μπορούσε εύκολα να έχει δοθεί με βάση τα πλεονάσματα που παράγει η υπερφορολόγησή μας. Στο πρώτο τρίμηνο του έτους η Κυβέρνηση ανακοίνωσε πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 4,39 δις. Η επαναφορά 13ου και 14ου μισθού για ολόκληρο το έτος κοστολογείται στα 1,3 δις. Παρ’ ολ’ αυτά τόσο ο κ. Μητσοτάκης πριν από μερικές μέρες, όσο και ο κ. Πιερρακάκης παλαιότερα, απέκλεισαν το ενδεχόμενο επιστροφής έστω και του 13ου μισθού. Πρόκειται ξεκάθαρα για πολιτική επιλογή η οποία απορρέει από τη σκληρή φιλελεύθερη πολιτική που ακολουθείται.
Στεγαστική κρίση και ακρίβεια
Το πρόβλημα των χαμηλών μισθών επιτείνεται από το πρόβλημα των υψηλών ενοικίων. Οι εκπαιδευτικοί, και ειδικά όσοι βρίσκονται στην αρχή του εργασιακού τους βίου, αναγκάζονται να μετακινούνται διαρκώς προκειμένου να υπηρετήσουν στον τόπο πρόσληψης ή διορισμού τους, ο οποίος τις περισσότερες φορές βρίσκεται μακριά από τον τόπο συμφερόντων τους. Τα ενοίκια σε πολλές περιοχές της Ελλάδας είναι απαγορευτικά για τους μισθούς που παίρνουν. Σε πολλές περιπτώσεις το ενοίκιο από μόνο του απορροφά περισσότερο από τα 2/3 του μισθού τους. Επιπλέον, σε πολλές περιοχές τούς νοικιάζουν σπίτια από τον Οκτώβριο μέχρι τα τέλη Απριλίου με αποτέλεσμα να έχουμε πολλές καταγγελίες για εκπαιδευτικούς που κοιμούνται τους υπόλοιπους μήνες σε αντίσκηνα ή στα αυτοκίνητά τους. Πρόσφατα είχα μία συζήτηση με έναν Πρόεδρο Συλλόγου Γονέων ενός από τα πολύ τουριστικά νησιά των Κυκλάδων, ο οποίος με καλή διάθεση με προσέγγισε ζητώντας μου να προτρέψω τους συναδέλφους μου να δηλώνουν το νησί του γιατί δεν μπορούν με κανέναν τρόπο να καλύψουν τα κενά στα σχολεία τους. Από τη συζήτηση προέκυψε ότι τα ενοίκια στην περιοχή του πολλές φορές ξεπερνούσαν τον μισθό ενός νεοδιόριστου εκπαιδευτικού…
Δεν είναι μόνο τα ενοίκια όμως αλλά και η γενικότερη ακρίβεια. Πρόσφατα η Κυβέρνηση μάς έδωσε μία αύξηση 24 ευρώ στον μισθό μας. Μέχρι να πιστωθεί η πενιχρή αυτή αύξηση στον λογαριασμό μας, ο πληθωρισμός είχε ήδη σκαρφαλώσει από το 2,7% στο 5,2%. Η αύξηση αυτή εξανεμίστηκε με όρους αγοραστικής αξίας πριν καν ακόμα μας δοθεί.
Εργασιακή Ανασφάλεια
Δεν είναι μόνο όμως το οικονομικό κομμάτι. Ο εκπαιδευτικός αισθάνεται πλέον απροστάτευτος απέναντι σε κάθε λογής επιθέσεις που δέχεται. Έχει προχωρήσει τόσο πολύ η στοχοποίησή του που αρκεί ακόμα και το μικρότερο περιστατικό για να γίνει θύμα ενός ανεξέλεγκτου κανιβαλισμού.
Επιπλέον, ο φόρτος εργασίας και η πίεση βρίσκονται σε επίπεδα που δεν τα έχουμε ξαναζήσει. Η Κυβέρνηση κάθε τόσο θεσμοθετεί μία καινούρια δράση, πλατφόρμα κλπ. Ας είμαστε ειλικρινείς: τίποτα από αυτά δεν είναι σχεδιασμένο ώστε να υλοποιηθεί στα αλήθεια. Αντίθετα, όλα είναι φτιαγμένα έτσι ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν επικοινωνιακά και να δημιουργήσουν την αίσθηση στην κοινωνία ότι η Εκπαίδευση εκσυγχρονίζεται. Ωστόσο κάθε πλατφόρμα, υποτιθέμενη δράση κλπ. συνεπάγεται τόνους εργασίας για τον εκπαιδευτικό. Η εργασία που προορίζεται για τη διδασκαλία και για την προετοιμασία της, συχνά είναι ένα μικρό μόνο κλάσμα του συνολικού χρόνου που απαιτείται για όλα τα υπόλοιπα.
Εργασιακή απορρύθμιση
Σε όλα αυτά προσθέστε και ρυθμίσεις που δεν βγάζουν κανένα νόημα, όπως η υποχρεωτική διετής παραμονή των νεοδιόριστων στον τόπο διορισμού τους, που τους απαγορεύει, ακόμα και αν έχουν συγκεντρώσει τα απαραίτητα μόρια, να επιστρέψουν στις οικογένειές τους, το απίθανο μπάχαλο με τις άδειες που σχετίζονται με τη μητρότητα, το οποίο το Υπουργείο όλο υπόσχεται ότι θα τακτοποιήσει και ποτέ δεν το κάνει, τις δύο ταχύτητες στα δικαιώματα μονίμων- αναπληρωτών κλπ. Όλα αυτά δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που πυροδοτεί τη μεγάλη φυγή από την εκπαίδευση.
Ο ρόλος των Συλλόγων μας
Αν οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί δεν μιλήσουμε για τα προβλήματα που μας απασχολούν, δεν πρόκειται να το κάνει κανένας για εμάς. Οι Σύλλογοί μας δεν μπορεί να είναι παρακολουθήματα της κυβερνητικής πολιτικής ούτε οι παρατάξεις τους ανίκανες να συνθέσουν για το καλό του Κλάδου. Δεν είναι δεκαπενταμελή που σκοπό τους έχουν να οργανώσουν την επόμενη πενθήμερη εκδρομή μας. Πρέπει να επιδεικνύουν σοβαρότητα, ειδικά την ώρα της κρίσης. Ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να αισθάνεται προστατευμένος όταν δέχεται επιθέσεις και να μην μπαίνουμε στη λογική «να μην σπάσουμε αυγά». Πρέπει το Σωματείο να είναι μαχητικό ώστε να μπορεί να μιλήσει για αυξήσεις, να μιλήσει για τις εργασιακές μας σχέσεις, όχι να αποτελείται από ευχάριστες κατά τα άλλα παρέες που (δεν) γράφουν ιστορία. Οι παρατάξεις θα πρέπει από πριν να ανοίγουν τα χαρτιά τους. Δεν μπορεί να έχουμε εκλογές σε μερικές μέρες και ακόμα να υπάρχει παράταξη η οποία να μην λέει στους συναδέλφους ποια παράταξη θα στηρίξει με την ψήφο της στη ΔΟΕ. Από την πλευρά μας, στο Αυτόνομο Δίκτυο Εκπαιδευτικών έχουμε αποδείξει ότι δεν εμφανιζόμαστε μια βδομάδα πριν από τις εκλογές για να ζητήσουμε την ψήφο των συναδέλφων σε επίπεδο παρέας. Ήμασταν εκεί σε κάθε μικρή και μεγάλη μάχη, δίπλα στον εκπαιδευτικό σε κάθε πρόβλημα που αντιμετώπισε πριν και μετά τις εκλογές. Τα Σωματεία τελικά είναι τα μέλη τους. Αυτά αποφασίζουν για τους Συλλόγους που θέλουν και αυτά πορεύονται με τις επιλογές τους. Στις 16 Ιουνίου τούς δίνεται η δυνατότητα να αλλάξουν σελίδα στον Σύλλογο και να δυναμώσουν την προοδευτική φωνή στην Ομοσπονδία. Ας μην την πετάξουν στα σκουπίδια.
