“Μόνο με σκληρή δουλειά τούτος ο τόπος θα φτάσει ξανά ψηλά” είχε πει σε παλιότερη συνέντευξη , ο άνθρωπος που έκανε πολλούς Λέσβιους να αγαπήσουν τα γράμματα.
Έφυγε από τη ζωή σήμερα το πρωί, πλήρης ημερών, ο Παναγιώτης Παρασκευαΐδης, ένας από τους σημαντικότερους πνευματικούς ανθρώπους της Λέσβου, μετά από μακρά νοσηλεία στο Βοστάνειο Νοσοκομείο Μυτιλήνης.
Γεννημένος το 1933 στη Μυτιλήνη, όπου και έζησε σε όλη του τη ζωή, ο Παναγιώτης Παρασκευαΐδης υπήρξε φιλόλογος, παιδαγωγός, ιστορικός ερευνητής και ενεργός πολίτης. Σπούδασε Φιλολογία και υπηρέτησε τη δημόσια εκπαίδευση από όλες τις βαθμίδες ευθύνης: ως φιλόλογος, Γυμνασιάρχης, Προϊστάμενος Εκπαίδευσης και Σχολικός Σύμβουλος, αφήνοντας βαθύ αποτύπωμα τόσο στους μαθητές όσο και στους συναδέλφους του.
Η δράση του δεν περιορίστηκε στο σχολείο. Διετέλεσε Πρόεδρος της ΕΛΜΕ Λέσβου–Λήμνου, Υπεύθυνος Αμνηστίας Μυτιλήνης και Πρόεδρος της Εταιρίας Αιολικών Μελετών, ενώ ασχολήθηκε συστηματικά με την ιστορία, τη λαογραφία και την κριτική. Υπήρξε παραγωγικός συγγραφέας, με άρθρα, μελέτες και βιβλία που φωτίζουν πτυχές της λεσβιακής και νεοελληνικής ιστορίας και ταυτότητας.
Στην τελευταία του συνέντευξη, που παραχώρησε στα Πολιτικά, ο Παναγιώτης Παρασκευαΐδης μίλησε με τη γνωστή του νηφαλιότητα και ιστορική ακρίβεια για την ιστορία της Λέσβου, τη Λεσβιακή Άνοιξη, τους πρόσφυγες τότε και σήμερα, αλλά και για τη σχέση με την Τουρκία και τον ίδιο μας τον εαυτό.
Αναφέρθηκε στη μακραίωνη διαδρομή της Μυτιλήνης, από τα προϊστορικά χρόνια και τη Θερμή, έως τη συγκρότησή της ως πόλης γύρω στο 1000 π.Χ., υπογραμμίζοντας πως, παρά τις αλλεπάλληλες κατακτήσεις, ο πληθυσμός παρέμεινε ελληνικός και δημιούργησε έναν σπουδαίο πολιτισμό με κορυφαίες μορφές τη Σαπφώ, τον Πιττακό, τον Αλκαίο και τον Αρίωνα. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στο βόρειο λιμάνι της Μυτιλήνης, που από τον 5ο αιώνα αποτέλεσε ζωντανό μάρτυρα εμπορίου, συγκρούσεων και ιστορικών μεταβάσεων.
Μίλησε ακόμη για την περίοδο των Γενουατών και των Γατελούζων, για την άλωση του 1462, αλλά και για την απελευθέρωση της Λέσβου στις 8 Νοεμβρίου 1912, τονίζοντας πως, παρά τις αντιξοότητες, ο τόπος δεν αφανίστηκε πολιτιστικά. Αντίθετα, γνώρισε τη Λεσβιακή Άνοιξη (1910–1930), ένα σπάνιο καλλιτεχνικό και πνευματικό φαινόμενο που γεννήθηκε μέσα σε δύσκολες συνθήκες.
Με ρεαλισμό και ειλικρίνεια σημείωνε πως οι άνθρωποι της Λέσβου δεν υπήρξαν ευτυχισμένοι ούτε υπό την Τουρκοκρατία ούτε απόλυτα μετά την απελευθέρωση, αλλά υπογράμμιζε τη μεγάλη κατάκτηση της Δημοκρατίας και της δυνατότητας επιλογής των αρχόντων – μια θέση που συνοψίζει τη βαθιά δημοκρατική του συνείδηση.
Ο Παναγιώτης Παρασκευαΐδης φεύγει αφήνοντας πίσω του ένα πλούσιο πνευματικό έργο και μια παρακαταθήκη γνώσης, ήθους και στοχασμού για τη Λέσβο και τον τόπο γενικότερα. Η απουσία του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην πνευματική ζωή του νησιού.
