ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΤΑΝΟΣ (1926-1996 ) Ξυλογλύπτης του ξύλου της ελιάς

Σεπτέβρης 1922, Μια χαροκαμένη Μικρασιάτισσα έρχεται στο λιμάνι της Μυτιλήνης από το Αϊβαλί, αφήνοντας πίσω τον άντρα της, σπίτια, περιουσίες και όνειρα μιας ολόκληρης ζωής.
Μαζί της σέρνει το ανήλικο παιδί της, τον υιό της Χρήστο, ό,τι της απέμεινε από την καταστροφή. ………
<< Όταν ήλθαμε από απέναντι μέναμε μαζί με την μάνα μου για πολύ καιρό στην αυλή της εκκλησίας του Αγίου θεράποντα. Είχα πολλές μέρες να φάω, τα πόδια μου λύγιζαν από την πείνα. Με πλησίασε ένας Μυτιληνιός και έβαλε στο χέρι μου ένα κομμένο χαρτονόμισμα.. Ήταν για μας ένα δώρο από τον ουρανό ………>> έλεγε αργότερα στα παιδιά
του ο κυρ Χρήστος.


Τα χρόνια πέρασαν… Η μάνα του η κυρά Ελένη ,απέκτησε ειδικότητα στις μπουγάδες και στο μαγείρεμα ιδιαίτερα δε στον αργαλειό και στην κρεββατή…
Ο υιός της,Χρήστος, έγινε μαραγκός και επιπλοποιός….
Στην κατοχή των Γερμανών έκανε τσόκαρα, χτένες και χτένια από τα κόκκαλα των ζώων, υπήρχε τότε πολύ ψείρα όχι μοναχά στους μικρούς και οι δουλειές πήγαιναν καλά ιδιαίτερα στα χωριά…….
Η κατοχή τελείωσε και μετά την απελευθέρωση παντρεύτηκε την Ευτυχία , άξια μοδίστρα, και απέκτησαν τρία παιδιά ( Γιάννη, Βασίλη και Ελένη), κατοικώντας στον προσφυγικό συνοικισμό της Επάνω Σκάλας- Αγίας Κυριακής .
Πνεύμα ανήσυχο και δημιουργικό όπως ήταν ο μάστρο Χρήστος από μαραγκός στράφηκε στην ξυλογλυπτική του ξύλου της ελιάς.
Στη νησί της Λέσβου υπάρχουν πάνω από ένδεκα εκατομμύρια ελιές, σκέφτηκε. Κάθε δύο χρόνια τις κλαδεύουν και τα τυραννισμένα από τις βροχές και τα κρύα σταχτόμαυρα κορμιά τους με τα υπέροχα χρώματα και νερά
γίνονται βορά στα τζάκια και τα καμίνια.

Ήταν ο πρώτος που έριξε την ιδέα ,πως μπορούν να τα εκμεταλλευτούν με άλλο τρόπο σμιλεύοντας και σκαλίζοντας αυτά, δημιουργώντας υπέροχα αναμνηστικά για τους επισκέπτες του τόπου μας, ακόμα και αντικείμενα χρήσης (κουτάλια, πιρούνια, πιατέλες , δίσκοι κλπ ).
Τότε υπήρχε ο περίφημος Εθνικός Οργανισμός Ελληνικής Χειροτεχνίας, που ενίσχυε τέτοιες πρωτοβουλίες . Με την μεσολάβηση του αξέχαστου Μιχάλη Γούτου και με υποτροφία του οργανισμού εκπαιδεύτηκε επί τρίμηνο στο Μιλάνο της Ιταλίας στην παγκοσμίου φήμης Σχολής επεξεργασίας ξύλου umanitaria (Σεπτέμβριος-Νοέμβριος
1962 ).
Στην συνέχεια (Ιούνιος 1965 ), πάλι με υποτροφία του ΕΟΕΧ, επισκέφθηκε, για χρονικό διάστημα περίπου 30 ημερών, διάφορα εργαστήρια επεξεργασίας του ξύλου της ελιάς που ευρισκόταν στην περιοχή GARDE-FREINET της Γαλλίας συνοδευόμενος από την κυρία Δώρα Γιαννάκου, υπότροφο του ΕΟΕΧ στο Παρίσι η οποία έκανε χρέη
διερμηνέα.
Στην περιοχή αυτή οι Γάλλοι είχαν αντικαταστήσει τις ελιές με αρωματικά φυτά και τα εργαστήρια της ξυλογλυπτικής αναγκαζόταν να εισάγουν, για τις ανάγκες τους, ξύλα ελιάς από την Λιβύη.
Το έτος 1966 μαζί με άλλους ξυλογλύπτες ίδρυσε την Συνεργατική Επεξεργασίας Ξύλου Ελιάς (ΣΕΞΕΛ ) με τον τίτλο ΟΕ ΠΑΤΑΝΟΣ ΚΑΙ ΣΙΑ στο Μακρύ- Γιαλό της πόλης μας.
Το έτος 1970 αποχώρησε από την εταιρεία ιδρύοντας ατομική επιχείρηση στην περιοχή της ΕΠΑΝΩ ΣΚΑΛΑΣ, την οποία διατήρησε μέχρι της συνταξιοδότησης του.
Αναχώρησε για την πολιτεία των αγγέλων στις 1-4-1996, χωρίς να εκπληρώσει τα όνειρα της ζωής του που ήταν :
1.- H ίδρυση Σχολής Ξυλογλυπτικής του ξύλου της Ελιάς ,που θα διδασκόταν τεχνικές αξιοποίησης του υπέροχου αυτού θεϊκού ξύλου.
2.-Η δημιουργία μόνιμου εκθεσιακού χώρου για τα δημιουργήματα λαϊκής Λεσβιακής Τέχνης (ξυλογλυπτικής, κεραμικής, υφαντικής κλπ ) όπου θα μπορούσε να δωρίσει στις μετέπειτα γενιές ορισμένα αντιπροσωπευτικά δημιουργήματα του που αντικειμενικά έχουν αποσπάσει τον θαυμασμό του κοινού.

Ερευνα του Νίκου Κουφάκη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙΡΟΣ