Το έργο κατασκευής της προσφυγικής δομής στη Βάστρια Λέσβου παρατείνεται για ενδέκατη φορά, καθώς το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου αποφάσισε χθες (20/1/2026) να δώσει νέας προθεσμίας για την ολοκλήρωση των εργασιών έως 13 Φεβρουαρίου 2026. Η εξέλιξη αυτή έρχεται παρά τις διαδοχικές αναβολές και παρατάσεις που έχουν δοθεί από τον Νοέμβριο του 2025, χωρίς να υπάρχει σαφής ένδειξη ότι αυτή θα είναι και η τελική ημερομηνία παράδοσης του έργου.
Από την τελευταία ενημέρωση στις 30 Νοεμβρίου 2025, όταν είχε δοθεί προθεσμία ολοκλήρωσης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, η κατασκευή είχε ήδη μετακινηθεί με νέα παράταση στις 20 Ιανουαρίου 2026. Ωστόσο ούτε αυτή η προθεσμία ήταν αρκετή για να ολοκληρωθούν οι εργασίες, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να αποφασίσει μια ακόμη αναβολή.
Το έργο της Βάστριας, που χρηματοδοτείται από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει προκαλέσει σημαντικό ενδιαφέρον αλλά και αντιδράσεις κυρίως λόγω του χαρακτήρα του, καθώς προορίζεται να λειτουργήσει ως Κλειστός Ελεγχόμενος Χώρος Πρόσβασης (CCAC), ικανός να φιλοξενήσει χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες σε απομονωμένη, δασική περιοχή της Λέσβου. Η επιλογή αυτή έχει επικριθεί τόσο από τοπικές κοινωνίες όσο και από οργανώσεις πολιτών, που θεωρούν ότι η κατασκευή και λειτουργία του σε ένα ευαίσθητο δασικό περιβάλλον δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους — περιβαλλοντικούς αλλά και ανθρωπιστικούς — και επισημαίνουν ότι οι εργασίες συνεχίζονται χωρίς τις πλήρεις απαιτούμενες κάθετες περιβαλλοντικές άδειες και μελέτες από την αρχή του έργου, παρά τις προβλεπόμενες διαδικασίες συμμετοχής του κοινού και διαβούλευσης.
Ραγδαία αύξηση αφίξεων και «κλείσιμο» των νησιών
Στην «πύλη εισόδου» των προσφύγων και μεταναστών προς την Ευρώπη, ιδιαίτερα στα νησιά του Αιγαίου όπως η Λέσβος, οι αφίξεις τα τελευταία χρόνια παραμένουν υψηλές, με τις τάσεις να παρουσιάζουν συνεχή αυξητική πίεση σε υποδομές και διαδικασίες ασύλου. Αν και το ελληνικό κράτος υιοθετεί σταδιακά πιο αυστηρή μεταναστευτική πολιτική — προωθώντας μεταξύ άλλων τη χρήση κλειστών δομών για τον έλεγχο και διαχείριση των ροών — πολλοί εκφράζουν ανησυχία ότι κάτω από αυτές τις συνθήκες η Βάστρια ενδέχεται να καταστεί κύριο σημείο υποδοχής για πάνω από 30.000 μετανάστες και πρόσφυγες σε ενδεχόμενο μελλοντικών αυξημένων ροών, ακόμα και αν οι προδιαγραφές χωρητικότητας που έχουν δημόσια αναφερθεί δεν φτάνουν τόσο υψηλά – δεδομένης της γεωγραφικής απομόνωσης και περιφερειακής πολιτικής. (Σημείωση: εκτιμήσεις για άνω των 30.000 ατόμων υπερβαίνουν τη σχεδιαζόμενη χωρητικότητα αλλά αντικατοπτρίζουν φόβους από κινητικότητα ροών πέρα από τη λειτουργική δυναμικότητα του κέντρου.)
Επιχειρηματολογία κατά της κατασκευής
Οι επικριτές της δομής στη Βάστρια, συμπεριλαμβανομένων φορέων αλληλεγγύης και περιβαλλοντικών ομάδων, τονίζουν ότι:
- Οι εργασίες έχουν ήδη προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό χωρίς ολοκληρωμένη αδειοδότηση μέσω συστηματικών τροποποιήσεων σε μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, καθιστώντας τη διαδικασία ουσιαστικά «κατά τμήματα» και παρακάμπτοντας ουσιώδη στάδια δημόσιας διαβούλευσης.
- Η επιλογή του δασικού χώρου για την εγκατάσταση, σε συνδυασμό με απουσία επαρκών οδικών και πυρασφαλείας υποδομών, δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για μελλοντικούς κατοίκους και για το περιβάλλον, ειδικά εν μέσω κλιματικής αλλαγής και αυξημένης πιθανότητας πυρκαγιών.
- Η απομόνωση του χώρου εκτός αστικών κέντρων μπορεί να οδηγήσει στην περιθωριοποίηση των ανθρώπων που θα διαμένουν εκεί, εντείνοντας κοινωνικές πιέσεις και νομικές δυσκολίες στην πρόσβαση στην ασφάλεια και στα δικαιώματα ασύλου.
Κυβερνητική θέση και επόμενα βήματα
Από την πλευρά τους, οι αρμόδιες αρχές επιμένουν ότι η δομή της Βάστριας θα συμβάλει στην αποσυμφόρηση των παλαιότερων και υπερπλήρων δομών φιλοξενίας και θα δημιουργήσει καλύτερες, κρατικά ελεγχόμενες συνθήκες για την καταγραφή και υποδοχή αιτούντων άσυλο. Ωστόσο, η διαρκής ανάγκη για παρατάσεις και οι καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση του έργου εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση και τον προγραμματισμό ενός έργου που θεωρείται κρίσιμο για τη μεταναστευτική πολιτική της χώρας.
