Επιστημονική μελέτη καταγράφει μαζική νέκρωση δέντρων λόγω κλιματικής πίεσης και εντόμων
Ανησυχητικά στοιχεία για την κατάσταση των πευκοδασών της Λέσβου προκύπτουν από πρόσφατη επιστημονική μελέτη του Τμήμα Περιβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, η οποία καταγράφει εκτεταμένη νέκρωση πεύκων κατά την περίοδο 2020–2023.
Η μελέτη, που βασίστηκε σε δορυφορικά δεδομένα, δείκτες φυτικής υγείας και επιτόπιες καταγραφές, δείχνει ότι σχεδόν το 25% των πευκοδασών του νησιού εμφανίζει σοβαρή παρακμή ή πλήρη νέκρωση. Το φαινόμενο δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένο, αλλά συγκεντρώνεται κυρίως στην κεντρική και νοτιοανατολική Λέσβο, όπου καταγράφονται εκτεταμένες «θερμές ζώνες» δασικής υποβάθμισης.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, περιοχές με συνεχόμενα πευκοδάση εμφανίζουν υψηλή συγκέντρωση προσβεβλημένων και νεκρών δέντρων, γεγονός που ενισχύει τον κίνδυνο ταχείας εξάπλωσης του φαινομένου. Οι επιστήμονες αποδίδουν τη νέα αυτή πραγματικότητα στον συνδυασμό παρατεταμένων ξηρασιών, αυξημένων θερμοκρασιών και έξαρσης φλοιοφάγων εντόμων, τα οποία εκμεταλλεύονται την εξασθενημένη άμυνα των πεύκων.
Ιδιαίτερη σημασία για το νησί έχει το συμπέρασμα ότι η Λέσβος δεν διαθέτει επαρκή «κλιματικά καταφύγια», δηλαδή περιοχές όπου τα δάση θα μπορούσαν να ανακάμψουν φυσικά. Αυτό σημαίνει ότι η απώλεια δασικών εκτάσεων σε συγκεκριμένες περιοχές ενδέχεται να μην είναι προσωρινή, αλλά να οδηγήσει σε μόνιμη αλλαγή του τοπίου, με επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, το μικροκλίμα και την αγροτική δραστηριότητα.
Παράλληλα, η συσσώρευση νεκρής βιομάζας αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών, ειδικά σε περιοχές που γειτνιάζουν με οικισμούς και αγροτικές ζώνες. Η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη άμεσης παρακολούθησης των περιοχών υψηλού κινδύνου και ένταξης των επιστημονικών δεδομένων στον τοπικό περιβαλλοντικό και δασικό σχεδιασμό.
Όπως επισημαίνεται, χωρίς στοχευμένες παρεμβάσεις, η σημερινή εικόνα στα πευκοδάση της Λέσβου ενδέχεται να εξελιχθεί σε μια μόνιμη περιβαλλοντική κρίση με πολλαπλές επιπτώσεις για το φυσικό περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.
