Η 76η Berlinale του 2026 θα μείνει στην ιστορία ως μία από τις πιο ταραχώδεις διοργανώσεις, καθώς το πολιτικά φορτισμένο κλίμα επισκίασε το κινηματογραφικό σκέλος. Οι πολιτικές του Trump, η διεθνής ένταση και η επίμονη άρνηση του Φεστιβάλ να μιλήσει για τη Γάζα και τη συνεχιζόμενη γενοκτονία προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και εκατέρωθεν ανακοινώσεις μεταξύ καλλιτεχνών, διοίκησης και δημοσιογράφων. Η ένταση άρχησε την πρώτη κιόλας μέρα. Η ερώτηση δημοσιογράφου για το πως αισθάνονται στην κριτική επιτροπή που το Φεστιβάλ σιγεί για την Γάζα ενώ μιλά για Ουκρανία, Ιράν, απαντήθηκε από τον Wim Wenders, με τον Γερμανό auteur να λέει ότι το σινεμά δε μπορεί να κάνει την δουλειά της πολιτικής. Ο σάλος που ξέσπασε έφερε memes με προηγούμενες απαντήσεις του σκηνοθέτη σε πολιτικές ερωτήσεις, επιστολή ηθοποιών που καταδίκαζε την στάση του Φεστιβάλ για να φτάσουμε στην τελετή λήξης, όπου ο Παλαιστίνιος σκηνοθέτης Abdallah Al-Khatib κατακεραύνωσε τη γερμανική κυβέρνηση ως συνυπεύθυνη στη γενοκτονία κερδίζοντας το βραβείο του τμήμα Prespectives και προκαλώντας την αποχώρηση του ομοσπονδιακού υπουργού Carsten Schneider από την αίθουσα.
Λίγες μέρες μετά μάλιστα η διευθύντρια του Φεστιβάλ, Tricia Tuttle βρίσκεται πλέον σε δεινή θέση μετά τις πολιτικές ομιλίες στην τελετή λήξη να φέρνουν αντιδράσεις στην Γερμανία με τον δήμαρχο του Βερολίνου να μιλά για πλατφόρμα αντισιμητισμού στο Φεστιβάλ. Για το θέμα των πολιτικών στην Berlinale θα επανέλθουμε σε άλλο άρθρο, εδώ θα επικεντρωθούμε στις ταινίες.
Από τις πάνω από 200 ταινίες είδαμε φέτος 30κυρλ, και εδώ ακολουθούν οι δέκα αγαπημένες μου ταινίες από τη φετινή διοργάνωση:
Gelbe Briefe (Yellow Letters) του Τουρκικής καταγωγής Γερμανού İlker Çatak (κεντρική φώτο).
Η Derya και ο Aziz, ένα διάσημο καλλιτεχνικό ζευγάρι από την Άγκυρα, βλέπουν τη ζωή τους να ανατρέπεται όταν στοχοποιούνται από το κράτος και χάνουν δουλειά και σπίτι μετά την πρεμιέρα του νέου τους έργου. Αναγκάζονται να μετακομίσουν στην Κωνσταντινούπολη, όπου παλεύουν ανάμεσα στις αξίες τους και το κοινό τους μέλλον ως οικογένεια. Η ταινία υπήρξε η μεγάλη νικήτρια, αποσπώντας τη Χρυσή Άρκτο Καλύτερης Ταινίας. Λογοκρισία, αυταρχικά καθεστώτα, αλλά και ο ρόλος της τέχνης και τα όρια του καλλιτέχνη σε μία ταινία που κατά γενική ομολογία ήταν η καλύτερη του Φεστιβάλ, με τον Çatak (υποψήφιο για Οσκαρ με το “Teacher’s Lounge” πριν λίγα χρόνια να δείχνει ότι ήρθε για να μείνει στα κινηματογραφικά της Γερμανίας αλλά και της Τουρκίας
Rose του Markus Schleinzer με την Sandra Hüller.
Στον 17ο αιώνα, η μυστηριώδης στρατιώτης Rose, μια γυναίκα μεταμφιεσμένη σε άνδρα, εμφανίζεται σε ένα απομονωμένο χωριό διεκδικώντας μια κληρονομιά. Η ταινία εξερευνά την προσπάθειά της να ενταχθεί στην καχύποπτη κοινότητα μέσω της εξαπάτησης και ενός σχεδιαζόμενου γάμου. Με την ασπρόμαυρη αισθητική της να θυμίζει την Λευκή Κορδέλα και μία ερμηνεία από την Hüller που ξεχώρησε και κέρδισε την Αργυρή Άρκτο Καλύτερης Πρωταγωνιστικής Ερμηνείας, η ταινία ήταν από τα highlights του Φεστιβάλ.
Queen at Sea του Lance Hammer με την Julliete Biniche και τους Anna Calder-Marshall, Tom Courtenay.
Η ταινία πραγματεύεται το θέμα του Αλτσχάιμερ και το κατά πόσο οι άνθρωποι με την ασθένεια έχουν επίγνωση των πράξεών τους και κατα πόσο είναι ικανοί να εκφράσουν συναίνεση σε σε σεξουαλικές πράξεις. Η ταινία τιμήθηκε με την Αργυρή Άρκτο – Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής, (3ο μεγαλύτερο βραβείο) ενώ οι ηλικιωμένοι του πρωταγωνιστές μοιράστηκαν το βραβείο Καλύτερης Ερμηνείας σε Δεύτερο Ρόλο.
À voix basse (In a Whisper)
Η Λίλια επιστρέφει στην Τυνησία για την κηδεία του θείου της και επανενώνεται με μια οικογένεια που δεν γνωρίζει τίποτα για τη ζωή της στο Παρίσι — και κυρίως για τη γυναίκα που αγαπά. Αποφασισμένη να αντιμετωπίσει τα οικογενειακά μυστικά καθώς όλοι συγκεντρώνονται και παλιοί φίλοι επανεμφανίζονται για να αναπολήσουν το παρελθόν, η Λίλια θυμάται τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε αρχικά την Τυνησία και ξεκινά να εξιχνιάσει το μυστήριο γύρω από τον ξαφνικό θάνατο του θείου της, σε μια χώρα που η ομοφυλοφιλία είναι έγκλημα.
Η Leyla Bouzid δημιουργεί μια διαγενεακή ιστορία τρυφερότητας, αγάπης και μυστικών, με στοιχεία αστυνομικής πλοκής και παιχνιδιάρικες φορμαλιστικές πινελιές που εμπλουτίζουν αυτό το συγκινητικό οικογενειακό δράμα. Το εξαιρετικό καστ πλαισιώνει η σπουδαία Hiam Abbass που είδαμε και στην ταινία έναρξης του τμήματος Πανόραμα “Only Rebels win”.
Nina Roza της Geneviève Dulude-de Celles
Ο Μιχαήλ, ένας Βούλγαρος ειδικός στην τέχνη που ζει στο Μόντρεαλ, επιστρέφει στην πατρίδα του μετά από δεκαετίες για να επαληθεύσει τη γνησιότητα των έργων της Νίνα, ενός οκτάχρονου «παιδιού-θαύματος» που έχει γίνει viral. Η συνάντηση με το κορίτσι ξυπνά μέσα του μνήμες της δικής του κόρης και τον αναγκάζει να αντιμετωπίσει τα φαντάσματα του παρελθόντος του.
Μέσα από την έρευνά του για το αν η Νίνα είναι η πραγματική δημιουργός των έργων, ο Μιχαήλ βιώνει μια λυτρωτική διαδρομή. Η ιστορία εξερευνά τους βαθείς δεσμούς ανάμεσα στη ζωή και την τέχνη, υπενθυμίζοντας πως συχνά το ταξίδι έχει μεγαλύτερη σημασία από τον προορισμό. Μία συναισθηματική ταινία που χωρίς να είναι αψεγάδιαστη, εξερευνά όσο λίγες την εμπειρία του μετανάστη και την σύνδεση με την πατρίδα. Η δημιουργός κερδίσε την Αργυρή Άρκτο Καλύτερου Σεναρίου.
Truly Naked της Muriel d’Ansembourg
Ο Άλεκ, ένας εσωστρεφής έφηβος που μεγάλωσε στον αμφιλεγόμενο κόσμο της μικρής επιχείρησης πορνογραφίας του πατέρα του, Ντίλαν, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Μετά τη μετακόμισή τους από το Λονδίνο σε μια παραθαλάσσια πόλη, ο Άλεκ προσπαθεί να κάνει μια νέα αρχή, κρατώντας κρυφή την ασυνήθιστη οικογενειακή του ζωή.
Η συνάντησή του με τη Νίνα, μια ανεξάρτητη συμμαθήτριά του με έντονες φεμινιστικές πεποιθήσεις, ανατρέπει τα πάντα. Η σχέση τους τον εισάγει σε έναν κόσμο πραγματικής οικειότητας και ευαλωτότητας, κάτι που δεν μπορεί να καταγραφεί από καμία κάμερα, προκαλώντας τον να ανακαλύψει τι σημαίνει να σε «βλέπουν» πραγματικά για αυτό που είσαι, πέρα από τη σκιά του πατέρα του και του παρελθόντος του. Με δύπ εξαιρετικούς πρωταγωνιστές στην πρώτη τους ταινία, το Truly Naked ήταν από τις ταινίες έκπληξη της Berlinale, που ελπίζω να καταφέρει να κερδίσει διανομή στην Ελλάδα.
Staatsschutz (Prosecution) του Faraz Shariat με τις Chen Emilie Yan, Julia Jentsch.
Η Γερμανοκορεάτισσα εισαγγελέας Seyo Kim ερευνά ακροδεξιά δίκτυα μετά από μια βίαιη επίθεση εναντίον της. Στην πορεία ανακαλύπτει πώς το κράτος συγκαλύπτει τη δεξιά βία και έρχεται αντιμέτωπη με τον θεσμικό ρατσισμό στη σύγχρονη Γερμανία.
Η ταινία κέρδισε το Βραβείο Κοινού στο τμήμα Panorama, αλλά και το βραβείο Heiner-Carow και το CICAE Art Cinema Award όντας μία σημαντική ταινία που θύμισε σε πολλές περιπτώσεις τα αντίστοιχα περιστατικά ρατσιστικής βίας στην Ελλάδα και όλη την Ευρώπη και πως αυτά συνήθως κουκουλώνται από αστυνομία και αρχές.
Moscas (Flies) του Fernando Eimbcke
Η Όλγα ζει μια αυστηρά προγραμματισμένη και μοναχική ζωή σε ένα αχανές συγκρότημα διαμερισμάτων σε μια πόλη του Μεξικό, χωρίς φίλους ή προσωπικές σχέσεις. Η οικονομική ανάγκη την αναγκάζει να νοικιάσει ένα δωμάτιο σε έναν άνδρα, ο οποίος φέρνει κρυφά στο σπίτι τον εννιάχρονο γιο του. Προς έκπληξή της, η Όλγα αρχίζει να αναπτύσσει έναν αναπάντεχο δεσμό με το παιδί. Ο απόλυτα ελεγχόμενος κόσμος της κλονίζεται και οι ζωές των τριών τους αρχίζουν να περιπλέκονται αναπόφευκτα, οδηγώντας την σε μια συναισθηματική μεταμόρφωση που δεν είχε ποτέ επιδιώξει.
Η πιο απλοικά όμορφη και εικαστικά ταινία του διαγωνιστικού, που όμως για κάποιο λόγο δε κέρδισε την εκτίμηση της επιτροπής, αν και κέρδισε το πρώτο βραβείο της Οικουμενικής επιτροπής.
Mouse των Kelly O’Sullivan, Alex Thompson με τις Sophie Okonedo, Katherine Mallen Kupfere, Iman Vellani
Όταν η σχέση της Callie και της Minnie διαταράσσεται παραμονές της τελευταίας σχολικής χρονιάς, η Minnie αναπτύσσει μια περίπλοκη φιλία με τη μητέρα της Callie. Πρόκειται για ένα δράμα ενηλικίωσης που εστιάζει στην αναζήτηση ταυτότητας και τη διαχείριση της απώλειας με πολύ καλές ερμηνείες από τις πρωταγωνίστριες και καλά vibes ανεξάρτητου Αμερικάνικου σινεμά.
Two Mountains Weighing Down My Chest
Η Βιβ, μια φιλόδοξη Κινέζα καλλιτέχνις, βρίσκεται εγκλωβισμένη στο Βερολίνο μετά την πανδημία και βυθίζεται στην εναλλακτική κουλτούρα της πόλης. Μεταξύ παραδοσιακών προσδοκιών και νέων ερεθισμάτων, η Βιβ παλεύει να βρει την ταυτότητά της σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο.
Μέσα από μια προσωπική και χιουμοριστική ματιά, το Two Mountains Weighing Down My Chest καταγράφει τις πολιτισμικές συγκρούσεις και την αναζήτηση του «ανήκειν». Είναι ένα ταξίδι αυτοανακάλυψης, υφασμένο με σουρεαλιστικές αλλά απτές στιγμές, που εξετάζει πώς οι κοινωνίες διαμορφώνουν τη ζωή μας.
Πέρα από το τοπ-10 πάμε σε μερικές ακόμα ταινίες που αξίζει να αναφέρουμε:
Διαγωνιστικό Τμήμα (Competition)
Josephine: της Beth de Araújo, με τους Gemma Chan και Channing Tatum. Μετά την εμπειρία ενός βίαιου εγκλήματος στο Golden Gate Park, η οκτάχρονη Josephine βυθίζεται στον φόβο και την παράνοια. Η ταινία εξερευνά τις επιπτώσεις του τραύματος και έφτασε στο Βερολίνο μετά από μεγάλες διακρίσεις στο Sundance, αποσπώντας καλές κριτικές και στο Βερολίνο χωρίς να πάρει όμως κάποιο βραβείο. Από τις ταινίες που πιθανώς να ακουστούν στα Αμερικάνικα βραβεία της επόμενης σεζόν.
Rosebush Pruning του Karim Aïnouz, σε σενάριο του Ευθύμη Φιλίππου, με τους Callum Turner και Riley Keough. Μια σατιρική τραγικωμωδία-θρίλερ βασισμένη ελεύθερα στην ταινία Fists in the Pocket του Bellocchio. Ομολογουμένως μία από τις όχι και τόσο καλές ταινίες του διαγωνιστικού
Ευθήμης Φιλίππου μαζί με Pamela Andersson και Jamie Bell στην συνέντευξη τύπου του Rosebush Pruning
Kurtuluş (Salvation) του Emin Alper. Η ταινία τιμήθηκε με την Αργυρή Άρκτο – Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής το δεύτερο μεγαλύτερο βραβείο του Φεστιβάλ. Το θέμα της είναι μια βεντέτα ανάμεσα σε δύο οικισμούς στην ορεινή Τουρκία που θα καταλήξει σε δραματικά γεγονότα. Μία ενδιαφέρουσα ταινία που για λίγο δεν μπήκε στο τοπ-10, με τον λόγο του Alper κατά την αποδοχή του βραβείου του να είναι όμως σίγουρα άξιος αναφοράς, καθώς μίλησε για όλα τα αυραρχικά καθεστώτα και τους πολέμους της γειτονιάς μας, κατακεραυνόνοντας τον Ερντογάν για τους φυλακισμένους πολιτικούς του αντιπάλους στην γείτονα.
Berlinale Special & Galas
No Good Men: Η ταινία έναρξης, σε σκηνοθεσία της Shahrbanoo Sadat. Η Naru, μια εικονολήπτρια στην Καμπούλ, είναι πεπεισμένη πως δεν υπάρχουν καλοί άνδρες μέχρι που η σχέση της με έναν 50χρονο ρεπόρτερ την αναγκάζει να επανεξετάσει τις πεποιθήσεις της. Μία πραγματικά αξιοπρόσεκτη ταινία καθώς με φόντο την εκκένωση της Καμπούλ με την επάνοδο των Ταλιμπάν, βλέπουμε πρακτινά μία κομεντί από την πολύπαθη χώρα του Αφγανιστάν.
Good Luck, Have Fun, Don’t Die του Gore Verbinski με τον Sam Rockwell. Ένας άνδρας από το μέλλον επισκέπτεται ένα εστιατόριο για να στρατολογήσει θαμώνες ενάντια σε μια τεχνητή νοημοσύνη που απειλεί να καταναλώσει τους πόρους του πραγματικού κόσμου. Επίκαιρη, χωρίς να παίρνει στα σοβαρά τον εαυτό της και με καλές ερμηνείες, μία ταινία που χωρίς να είναι κάτι το ιδιαίτερο προσφέρεται για ένα καλό βράδυ στο σινεμά.
Εκτός συναγωνισμού είδαμε επίσης το The Only Living Pickpocket in New York του Noah Segan με τον John Turturro, όπου ένας ηλικιωμένος επαγγελματίας πορτοφολάς εμπλέκεται σε έναν απελπισμένο αγώνα δρόμου ενάντια στον χρόνο στους δρόμους της Νέας Υόρκης σε ένα κόσμο που κανένας δε κουβαλάει πια μετρητά.
The Weight σε σκηνοθεσία Padraic McKinley με τους Ethan Hawke και Russell Crowe ήταν άλλη μία πρεμιέα εκτός συναγωνισμού που μας πηγαίνει στο Όρεγκον του 1930, όπου ένας φυλακισμένος δέχεται να συμμετάσχει σε μια επικίνδυνη επιχείρηση λαθρεμπορίου χρυσού για να κερδίσει την ελευθερία του, σε μία συμπαθητική περιπέτεια.
Στο Prespectives όπως είπαμε ήδη βραβεύτηκε το Chronicles from the Siege του Abdallah Al-Khatib. Μέσα από πέντε ιστορίες επιβίωσης, το φιλμ καταγράφει την καθημερινότητα και τα ηθικά διλήμματα αμάχων παγιδευμένων σε μια εμπόλεμη ζώνη υπό πολιορκία, με προφανές τόπο και χρόνο την Γάζα τα τελευταία χρόνια.
Μία ακόμα ταινία που ξεχώρησε ήταν το Heysel 85, που δραματοποιεί τα γεγονότα του τελικού του Κυπέλλου Πρωταθλητριών ποδοσφαίρου του 1985 που παίχτηκε παρά την τραγωδία που είχε εξελιχτεί στην κερκίδες του γηπέδου ανάμεσα σε φίλους της Λίβερπουλ και Γιουβέντους.
Τέλος, αν και με καλές κριτικές το The Testament of Ann Lee, με την Amanda Seyfried, για το θρησκευτικό γκρουπ Shakers, δεν ήταν κάτι το ιδιαίτερο πέρα από τεκμηρίωση της συγκεκριμένης ομάδας.
